Terug naar overzichtOverzicht
sluizen, tilburg sluis ii 1.jpg

Sluis II

Gineke van der Ree

22 december 2010

Water in Brabant

Even ten westen van Tilburg ligt de wijk Reeshof. Aan de noordkant van deze wijk loopt het Wilhelminakanaal, met aan de andere kant het industrieterrein Vossenberg. Bij de Dongense Kanaaldijk ligt het complex van Sluis II.

Sluis II is net als de andere oorspronkelijke sluizen in het Wilhelminakanaal een zogenaamde bajonetsluis. Hierbij liggen de deuren versprongen tegenover elkaar: aan de ene kant links van de lengte-as van de kolk, aan de andere kant rechts van diezelfde lengte-as. Naast de schutsluis is later een spuisluis aangelegd om overtollig water van de Donge of de Zuid-Willemsvaart af te kunnen voeren.

Anno 2010 is het Wilhelminakanaal vanaf de Amer tot aan Sluis II geschikt voor binnenvaartschepen Klasse IV (tot 1350 ton). Vanaf Sluis II kunnen alleen maar schepen van Klasse II (tot 650 ton) doorvaren. Het ligt in de bedoeling het stuk kanaal tussen Sluis II en Sluis III op te waarderen tot bevaarbaar voor Klasse IV, waardoor een aantal Tilburgse bedrijventerreinen beter bereikbaar wordt. Het kanaal wordt daarvoor verbreed vanaf de Donge tot en met Sluis III.

Het sluiswachtershuisje (Reg. Arch. Tilburg)
Het sluiswachtershuisje (Reg. Arch. Tilburg)

Dit gedeelte van het kanaal wordt ook verdiept tot 3.35 meter. Sluis II zal wordt verwijderd. Er is echter onderzoek naar de gevolgen van de verlaging van de waterstand in het pand tussen sluis II en III met 2.55 m gedaan, met de verwachting dat dit grote invloed zou hebben op de grondwaterstand met gevolgen voor landbouw, natuur en bebouwing (2011). Maatregelen om deze gevolgen ongedaan te maken kregen geen vertrouwen. Daarop werd besloten een nieuwe Sluis II te bouwen op of nabij dezelfde lokatie. Die nieuwe sluis zal scheepvaartverkeer tot en met klasse IV kunnen bedienen. Deze plannen zijn nu in voorbereiding voor 2025. Maar in het voorjaar van 2024 zal - in afwachting van de nieuwbouw - nog groot onderhoud aan de oude Sluis II worden uitgevoerd. Daarbij worden o.a. de sluisdeuren vervangen.

Sluiskolk (Reg. Arch. Tilburg)
Sluiskolk (Reg. Arch. Tilburg)

In de oorspronkelijke plannen zou de nieuwe sluis zal ook Sluis III vervangen, maar daarvan is - gezien de eerder genoemde gevolgen voor de grondwaterstand - afgezien. Er is een nieuwe Sluis III gebouwd, die in 2017 in gebruik is genomen. Aangezien de oude Sluis III monumentale waarde heeft, blijft de sluis zelf wel bewaard, zij het buiten gebruik voor de scheepvaart.

Met dank aan Ed. Schulte, architect AvB, voor de aanvullingen.

Bronnen: publicaties van Wageningen U&R (2011), het Brabants Dagblad, Omroep Brabant (2015-2017) en Witteveen+Bos (2000) en Rijkswaterstaat.

Bekijk ook

Sluizen en stuwen in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…