De rivier de Donge vormt de grens tussen Oost- en West-Brabant. Er lagen van oudsher niet veel bruggen over. Een van die weinige, historische bruggen over de Donge is de Roode Brug in Dongen, aangelegd op verzoek van het dorpsbestuur in 1739. In het voorjaar van dat jaar verzochten de Dongense schepenen aan de Prins van Oranje (als Heer van Breda) om in de Lage Ham een brug over de rivier te mogen leggen.
De reden voor dat verzoek lag in de slechte bereikbaarheid van de Groenedijkse haven vanuit Dongen via de Lage Ham. Deze weg langs de oostelijke oever van de Donge was vaak onbegaanbaar als gevolg van wateroverlast. Een alternatieve route via de Hoge Dijk, aan de andere kant van de Donge én op Oosterhouts grondgebied, zou dat probleem oplossen. De Dongense schepenen kochten enkele percelen (Oosterhoutse) grond om een verbinding te kunnen leggen vanaf de geplande brug naar de Hoge Dijk.
In afwachting van de gevraagde vergunning besloot men de brug maar vast aan te leggen. Toen het tot het dorpsbestuur van Oosterhout doordrong wat de bedoeling was, tekende men hevig protest aan, uit vrees voor een concurrentieslag tussen de eigen, Oosterhoutse haven en de Groenendijkse haven.
Ondanks de Oosterhoutse bezwaren komt op 21 augustus 1739 de toestemming voor de nieuwe brug. Deze houten brug wordt in de zomer van 1762 vervangen (de gemiddelde levensduur van zo’n brug is rond de dertig jaar; en soms iets minder dus...). Het bewaarde bestek van de aanbesteding stelt ons in staat een reconstructie* te maken van wat waarschijnlijk een standaardbrug uit die tijd was.
De Roode Brug dankt zijn naam aan de gewoonte van de dorpsbestuurders van Dongen om gemeentelijke eigendommen rood te schilderen. In een besluitenregister van 1779 wordt dat een gewoonte genoemd die “al van ouds” van kracht is. Aan de houten bruggen op deze plaats komt in 1918 een einde als de gemeenteraad besluit het hout te vervangen door een betonnen brug. Maar gelukkig is de rode beschildering van de brugleuningen gehandhaafd en verdient de brug nog steeds zijn benaming.
*Met dank aan René Andries voor deze tekeningen en de overige illustraties.
Bekijk ook
