Terug naar overzichtOverzicht
Baker Hanne Bongers

Baker Hanne Bongers

Ger van Lankvelt

7 september 2015

Vooral in de eerste helft van de 20ste eeuw telde de Peel veel kinderrijke gezinnen. Het geloof en de armoede speelde daar een heel belangrijke rol in. De bemoeienis van de kerk, als een vrouw een jaartje oversloeg om een kind op de wereld te zetten, deed vele huisgezinnen sidderen van woede, maar je durfde niet in opstand te komen tegen de katholieke kerk en zijn gezag aan Rome.

Het is zoals een oude Brabander het vertaalde. "Ons moeke was vroeger net een autobus, er zat altijd wel volk in". Met andere woorden, elk jaar was het weer zover dat de baker langs moest komen om weer een nieuw zieltje op de wereld te zetten, zo ook Johanna Maria van den Boom beter bekend als Hanne Bongers uit Boekel die vele kindekes op de wereld heeft geholpen.

De dorpsvroedvrouw en de baker kwamen handen te kort. Dankzij een praktijk van dertig jaar werd zij vooral voor de jongere moeders een legendarische vrouw.

Hanne werd geboren in het dorp Zeeland op 13 mei 1899. Toen zij in het voorjaar van 1921 trouwde met dorpsgenoot Driek Bongers, lag het voor de hand dat zij boerin werd. Het paar betrok een boerderij in de buurtschap Trent, tussen Oventje en Graspeel. Maar het lot besliste anders: Driek maakte binnen een jaar een ongelukkige val uit een molen en werd invalide. Hanne moest dus de kost verdienen en volgde de opleiding tot kraamverzorgster bij een huisarts in Uden.

De 10-jarige Johanna Maria van den Boom, later bekend als Hanna Bongers

In oktober 1930 stelde het Wit-Gele Kruis van Boekel haar aan als baker of kraamverzorgster. Driek en Hanne verhuisden naar Boekel. Hun huwelijk bleef kinderloos en in 1941 overleed Driek. Eén jaar later trouwde Hanne met Marinus de Leest uit Boekel. Hoewel ook dit huwelijk kinderloos bleef, werd hun het ouderschap niet onthouden. Op 17 september 1944 bombardeerden de geallieerden het toen Duitse vliegveld Volkel. Daarbij werd ook het huis van Hannes van den Heuvel en Nettie Govers in het gehucht Oosterens getroffen. Hannes en Nettie kwamen om het leven, maar hun baby Anny, slechts twee weken oud, overleefde de ramp. De familie vond dat het meisje nergens beter thuis kon zijn dan bij de baker van Boekel.

Bidprentje van Hanna Bongers (foto: Gerard de Bie)

Zo kreeg Hanne Bongers toch haar eigen kind. Anny heeft vele levendige herinneringen aan 'ons mam', die vooral hard moest werken, zeven dagen per week. Hanne had dan ook een uitgestrekt werkgebied; Boekel en Venhorst met het buitengebied tot aan het Defensiekanaal bij Landhorst. Zeker ... aanvankelijk waren veel wegen onverhard. Bovendien deed Hanne alle afstanden op de fiets; een brommer of auto heeft ze nooit gehad.

Regelmatig had ze de zorg over twee of drie kraamvrouwen tegelijk en moest ze die meerdere keren per dag bezoeken, al-dan-niet met dokter Jetten. Tot 1960, toen Hanne Bongers van haar oude dag mocht gaan genieten, heeft ze 3.355 keer 'n kraamvrouw bijgestaan. Dat kwam neer op meer dan 100 baby's per jaar. Dertig jaar bakeren kostte haar acht fietsen, die samen meer dan 200.000 kilometers hebben afgelegd. Dus omgerekend  ± vijf keer de aardbol rond.

Maar ook na haar pensionering bleef Hanne actief, vooral in de Boekelse bejaardenbond, die ze nog had helpen oprichten. Deze sterke vrouw overleefde ook haar tweede echtgenoot en trouwde in 1964 voor de derde keer, ditmaal met Wilhelmus Selten. Zeven jaar later was Hanne andermaal weduwe. Haar overlijden op 28 december 1981, kwam toch nog plotseling en onverwacht.   "Hanne Bongers" was 'n robuuste sterke vrouw van eenvoudige komaf. Als er iemand in Boekel een standbeeld verdiend heeft dan is zij het wel, "ere wie ere toekomt". Menig Boekelnaar kan met trots zeggen dat zij of hij op de wereld is gezet door Hanne Bongers.

Reacties

Reacties laden…

Baker Hanne Bongers