Terug naar overzichtOverzicht

De vrouw met de 3.350 babies

Rien Wols

21 maart 2009

Op donderdag 18 november 1960 was het feest in het gebouw van het Wit-Gele Kruis, maar ook een beetje treurig. Na dertig jaar trouwe dienst, waarin ze 3.350 Boekelse babies in hun eerste dagen had geholpen, legde Hanne Bongers haar werk om gezondheidsredenen neer. Ze was toen 61 jaar en al sinds 26 oktober 1930 in dienst als kraamverzorgster.

Fragment van De Knollentuin, december 1960

Die beroepskeuze was eigenlijk uit nood geboren. Ze was nog maar net tien maanden getrouwd, toen haar man een ongeval kreeg, waardoor hij invalide werd. De sociale voorzieningen waren in die dagen nog heel anders dan nu, en Hanne zou voor de inkomsten van het jonge gezin moeten gaan zorgen.

In Uden volgde ze de cursus voor kraamverzorgster en in 1930 haalde ze haar diploma. Pastoor Kitselaar uit Zeeland trad zo’n beetje op als haar “beschermheer” en zorgde ervoor dat ze uiteindelijk in Boekel bij het Wit-Gele Kruis terecht kwam. De eerste Boekelse babies die aan haar zorgen werden toevertrouwd waren Franciscus Vonk en Antonius van der Aa. Er zouden er nog duizenden volgen, waaronder 42 tweelingen en een drieling.

gedenkbord van de eerste baby

De redacteur van Uit onze Knollentuin, waaraan veel van deze gegevens zijn ontleend (met dank aan Bart van de Ven), rekende in 1960 uit hoeveel kilometer Hanne in die dertig jaar wel niet gefietst zou moeten hebben. Het kwam neer op meer dan 200.000 kilometer, ofwel ruim vijf keer de aarde rond. In die dertig jaar versleet Hanne dan ook acht fietsen.

Dat fietsen ging altijd maar door, onder alle omstandigheden, weer of geen weer. Kinderen houden daar nu eenmaal geen rekening mee, als ze de wereld in willen.

Ook de oorlogsomstandigheden speelden geen enkele rol: Hanne ging, met onverduisterde fietslamp, gewoon op pad als zich weer een nieuwe wereldburger aankondigde. Dat leidde een enkele keer tot opsluiting door Duitse soldaten, waarna ze dan zelf “verlost” moest worden door de Boekelse wachtmeester van politie Renkens.

Hanne deed haar werk met hart en ziel, stond de Boekelse moeders met raad en daad terzijde en fungeerde voor velen als vertrouwenspersoon. De belangstelling voor haar zilveren jubileum in 1955 was dan ook groot, net als de waardering van de gemeenschap voor haar inzet.

Reacties

Reacties laden…

Aanbevelingen van Rien Wols

VerhaalHet verhaal van het 24ste kindDe rozenkrans, de gezichtsuitdrukkingen van vader en moeder: dit is echt zo'n foto waar je langer naar blijft kijken. We plaatsten de foto in de rubriek "Kijk naar toen" in de Weekendkrant en kregen een reactie. Van niemand minder dan de baby op de foto, Martien Berends.VerhaalGeboren worden, maar geen naam krijgenOp de koude Allerzielendag 2 november 1941 wordt ‘s avonds bij ons het negende kind geboren. De Ujese vroedvrouw Dieneke Verbakel zegt: het meisje 'is nie hel' (niet levensvatbaar) en besluit tot een nooddoop. Ik was pas vier, met weinig herinneringen aan dit verhaal. Vader zei ‘s morgens tegen mijn zus “we hebben een nieuw kindje, maar het is dood”.VerhaalDe helende, helpende handen van vrouw GielenNatuurlijk was Ria Kraan in de eerste plaats vroedvrouw. Maar voor het behandelen van brandwonden, hondenbeten of open benen draaide ze evenmin haar hand om. En als een boer klaagde over een echte ‘taej koej’ met ontstoken uiers wist zij met haar boerenervaring het dier toch te melken. Ze werd de steun en toeverlaat van heel Berghem.VerhaalBaker Hanne BongersVooral in de eerste helft van de 20ste eeuw telde de Peel veel kinderrijke gezinnen. Het geloof en de armoede speelde daar een heel belangrijke rol in. De bemoeienis van de kerk, als een vrouw een jaartje oversloeg om een kind op de wereld te zetten, deed vele huisgezinnen sidderen van woede, maar je durfde niet in opstand te komen tegen de katholieke kerk en zijn gezag aan Rome.