Ten zuiden van het riviertje de Mark in de gemeente Etten-Leur ligt de Zwartenbergse polder, die kort na 1500 is ingedijkt. Bij de uitmonding van de Leurse Haven in de Mark ontstond het Zwartenbergs Veer om de rivier over te steken.
In 1869 verrees enkele honderden meters ten oosten van het veer de suikerfabriek van Sybrand Casparus Jan Heerma van Voss. Deze sociaal bewogen fabrieksdirecteur pleitte uit economische overwegingen voor het leggen van een brug bij zijn suikerfabriek. Uiteindelijk werd het een draaibrug die het veer overbodig maakte.
In 1939 werd begonnen aan de bouw van een vaste brug over de Mark, die de draaibrug zou vervangen. In 1944 is deze vaste brug door het krijgsgeweld tijdens de bevrijding zwaar beschadigd. Na de oorlog, in 1946, is deze vaste oeververbinding weer hersteld.
Dat is nog steeds de huidige Zwartenbergse brug, bestaande uit een constructie van stalen liggers met een betonnen brugdek. Tijdens groot onderhoud in 2003 is het betonnen dek geheel vervangen en de stalen draagconstructie geconserveerd.
Overigens was de draaibrug uit 1884 niet het enige project van Heerma van Voss: zo schonk hij de gemeenschap een post-, telegraaf- en telefoonkantoor, een tekenschool en een gaarkeuken voor de armen.
De suikerfabrikant stond ook mede aan de wieg van het oprichten van een waterleidingmaatschappij voor West-Brabant en maakte hij naam met het organiseren (en financieren) van de eerste vlucht met een vliegtuig in Nederland. Dat gebeurde op de hei van Etten in 1909.
Dit verhaal is aangepast op verzoek van de auteur op 11 april 2018. Red.
Bekijk ook
