Terug naar overzichtOverzicht
Veerhuis 1851, ets E. Linnig (Coll. Rijksmuseum Amsterdam)

Veer Tholen - Auvergnepolder

Anton Schuttelaars

26 februari 2010

Water in Brabant

Het eiland Tholen was voor verbindingen met de buitenwereld tot ver in de twintigste eeuw afhankelijk van veerverbindingen, waarvan er één eeuwenlang - de oudste vermelding dateert van 1341 - tussen Tholen en het Brabantse vasteland heeft gevaren.

Veerhuis 1851, ets E. Linnig (Coll. Rijksmuseum Amsterdam)
Veerhuis 1851, ets E. Linnig (Coll. Rijksmuseum Amsterdam)

Aanvankelijk was dat op Halsteren en later op de ’s-Heer Boudewijnspolder. In 1583 werden de dijken van die polder doorgestoken en het veer verdween. Pas in 1692 kwam er een nieuwe bedijking, nu onder de naam Auvergnepolder, waarmee de overtocht aanzienlijk werd verkort.

In de negentiende eeuw nam het verkeer sterk toe. Vooral de stoomtram die vanaf 1882 van Bergen op Zoom tot aan het Thoolse veer ging rijden was een grote stimulans. Maar deze groei in het verkeersaanbod ging nauwelijks gepaard met verbeteringen aan het veer: lange tijd werd met een houten kabelpont en enige roeiboten gevaren.

Klik op plaatje voor een grotere versie
Ingestuurd door Marco Padmos, klik op plaatje voor grotere versie

De passagiers klaagden steen en been: "de overtocht is moeilijk, ongeriefelijk, en veelal schadelijk voor de gezondheid, vooral in den winter, wanneer de passagiers tijdens de overtocht bij koud of nat weer of bij storm geheel onbeschermd aan weer en wind staan blootgesteld. Men zoekt beschutting achter een kar of achter een rijtuig, wanneer die toevallig, tijdens de overtocht zich op den pont bevinden.

Kinderen worden door de lichamen hunnen begeleiders en die van medelijden hebbende passagiers beschermd tegen een snerpende noorden- of oostenwind. Men vormt een groepje en plaatst de kinderen daar middenin, om zoodoende het kouvatten te voorkomen. Hoevelen zouden er reeds ziek zijn geworden tengevolge van een tocht over het veer?"

In 1923 werden een ijzeren vaartuig en een lier aangeschaft: een kleine verbetering, maar onvoldoende om het groeiende verkeer aan te kunnen. De roep om een brug klonk dan ook steeds luider. Nadat Tholen een paar keer vergeefs bij Rijk, provincies en buurgemeenten voor steun had aangeklopt, besloot de gemeente in 1925 om dan maar zélf een brug over de Eendracht te bouwen.

Maart 1906: Koninin Wilhelmina bekijkt vanaf de Thoolsche pont de overstromingen
Maart 1906: Koninin Wilhelmina bekijkt vanaf de Thoolsche pont de overstromingen
Klik op het plaatje voor een grotere versie
Klik op het plaatje voor een grotere versie

Nog geen drie maanden later werd de noodzaak van een dergelijke verbinding op wrange wijze onderstreept door een afschuwelijk ongeluk, waarbij zeven mensen om het leven kwamen. De opening van de brug over de Eendracht in oktober 1928 betekende het einde van het Thoolse veer. Nog tweemaal heeft daarna een veer voor korte tijd over de Eendracht gevaren: in 1940, toen de brug door het Nederlandse leger werd opgeblazen, en in 1944, toen de inmiddels herstelde brug opnieuw werd vernietigd, ditmaal door de Duitsers.

Maart 1906: Koningin Wilhelmina bij het Thoolsche Veer
Maart 1906: Koningin Wilhelmina bij het Thoolsche Veer

Bekijk ook

Veren in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Veer Tholen - Auvergnepolder