Terug naar overzichtOverzicht
Moerdijk rond 1700. Klik voor een groter beeld

Moerdijkse veer

Anton Schuttelaars

24 maart 2010

Water in Brabant

Rond 1650 werd de inpoldering van de Royale Polder voltooid. Van hier af was de overtocht over het Hollands Diep het kortst - hoewel die nog altijd zo’n twee kilometer was. Zo onstond hier een veerverbinding op Strijensas en op Dordrecht via de Kil. Het veer- annex posthuis dat op deze plek werd gebouwd, vormde de kiem van het latere dorp Moerdijk.

Moerdijk rond 1700. Klik voor een groter beeld

In de zeventiende en achttiende eeuw werd de verbinding onderhouden met zeil- en roeibootjes. Het Hollands Diep was nog niet afgesloten van open zee en daardoor regelmatig een woeste watermassa. De oversteek was dan ook zeker niet van gevaar ontbloot. Eén zo’n noodlottige oversteek heeft onze geschiedenisboekjes blijvend gehaald: op 14 juni 1711 sloeg de pont tijdens hevig noodweer om en twee passagiers, onder wie Johan Willem Friso, prins van Oranje, raakten te water en verdronken.

De stoomraderboot 'Wilhelmina' in 1822

Door West-Brabant liepen twee routes van het Zuiden naar Holland: de ene via Bergen op Zoom over het Willemstadse Veer, de andere via Breda naar Moerdijk. Met de aanleg van de straatweg van Breda naar Moerdijk, begin negentiende eeuw, kreeg die laatste verbinding de overhand en werd het Moerdijkse veer op Willemsdorp een belangrijke schakel in het Nederlandse wegennet. In 1822 stelde het Rijk hier dan ook een geregelde veerdienst met raderboten in.

Schroefstoomboot 'Hollandsch Diep' in de haven van Moerdijk

In 1855 begon de spoorwegmaatschappij “Le Grand Central Belge” passagiers te vervoeren van Antwerpen via Roosendaal en Zevenbergen naar Moerdijk, en vandaaruit per stoomboot naar Dordrecht en Rotterdam. Het Rijksstoombootveer van Moerdijk naar Willemsdorp werd daarom in 1855 opgeheven. Aanvankelijk werd er nog wel met zeil- en roeiboten overgezet, maar na de voltooiing van de spoorbrug in 1872 nam het verkeer zo sterk af, dat nog in datzelfde jaar ook dit veer werd opgeheven.

De drie nieuwe stoomveerponten: 'Dordrecht', 'Moerdijk' en 'Willemsdorp'.

Voorlopig althans, want de grote vlucht die het autoverkeer begin twintigste eeuw nam, leidde tot de herleving van het veer. Naar aanleiding van de voetbalinterland Nederland-België op 2 april 1911 in Dordrecht (voor de liefhebbers: uitslag 3-1), werden proefvaarten gehouden. Die bleken zo succesvol, dat vanaf 1912 een geregelde veerdienst werd ingesteld.

Stoomveerboot de 'Dordrecht' verlaat Moerdijk

Het autoverkeer groeide explosief: werden er in 1928 nog 60.000 auto’s overgezet, in 1935 waren dat er al 192.000. Nieuwe, modernere, grotere boten als de Moerdijk, de Willemsdorp en de Dordrecht werden ingezet. Maar het bleef dweilen met de kraan open, en daarom werd besloten een verkeersbrug aan te leggen. In december 1936 werd deze in gebruik genomen; het einde van het veer was een feit.

Nog even kwam het veer terug, nadat terugtrekkende Duitse troepen in 1944 de Moerdijkbruggen hadden opgeblazen. Zolang die nog niet waren herbouwd, heeft een veerverbinding over het Hollands Diep dienst gedaan.

Bekijk ook

Veren in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Moerdijkse veer