Wegen die opengebroken worden, spoorbomen die plots dichtgaan terwijl het peloton aankomt denderen, of als klap op de vuurpijl: een burgemeester die verbiedt dat renners met blote benen door zijn gemeente rijdt. De beginjaren van wielerwedstrijd in en rond Chaam zijn niet eenvoudig, maar het gaan koersen in de vorm van acht blijkt een basis voor de oudste profkoers van Nederland.
'Steeds Voorwaarts'. Onder die naam komt op 30 mei 1898 een wielerclub in Chaam tot leven. Op de weg tussen Ulvenhout, Meerle en Baarle-Nassau, in het grensgebied van Nederland en België, klimmen fanatieke renners op hun fiets om zo snel mogelijk kilometers weg te trappen. Eind jaren twintig groeien de wedstrijden uit tot de ‘Ronde van Chaam’ tijdens de kermis in mei.
Het is de burgemeester van Ginneken die begin vorige eeuw bezwaar zou hebben gemaakt tegen de blote benen die door zijn gemeente zouden fietsen, en die de organisatie noopt te kijken naar een ander parcours dat alleen in Chaam wordt verreden. Een creatieve geest bedenkt dat dat zou kunnen door het parcours de vorm van een 8 te geven. Het is het jaar 1933 en de Acht van Chaam is geboren: de eerste wedstrijd voor beroepsrenners.
Arbeiders van de streek
Professionele wielrenners vinden gaandeweg steeds beter de weg naar Chaam te vinden. Met een onderbreking in de oorlogsjaren worden de rondjes ieder jaar weggetrapt. In 1947 wordt de eerste naoorlogse Acht van Chaam verreden. Om meer publiek te trekken, gaat de Acht naar de eerste woensdag in de vakantie van de ‘arbeiders van de streek’.
De publieke belangstelling voor de Acht wordt voor een groot deel bepaald door de successen van de Nederlandse renners in de Tour de France. In de jaren zestig ontstaat de Nacht van Chaam doordat oud-inwoners en familieleden al de avond tevoren naar Chaam komen en elkaar ontmoeten in de cafés. De ronde trekt steeds meer publiek. Als in 1968 Jan Janssen en in 1980 Joop Zoetemelk aan de start verschijnen, blijkt Chaam bijna te klein om alle toeschouwers te ontvangen.
Tussen 1994 en 1997 wordt de Acht als internationale UCI ploegenwedstrijd verreden. Om organisatorische redenen (onder meer vanwege de vereiste parcourslengte van 12 kilometer) wordt in 1998 besloten terug te keren naar het criterium op een verkleind parcours van 4 kilometer. In 2010 keert de Acht van Chaam terug naar haar oorspronkelijke opzet: dan krijgt het parcours weer de vorm van een acht.
Foto's en informatie via Helden, wielersport in Brabant en Brabants Wielercafé
