Terug naar overzichtOverzicht

Internaat Saint Louis in Oudenbosch

Thijs de Leeuw

26 juni 2018

Bijgewerkt op 5 november 2024

Internaat Saint Louis / Juvenaat Heilig Hart in Oudenbosch

Aan de Markt 32-36 lag vroeger jongensinternaat Saint Louis. Dit internaat was onderdeel van het imposante kloostercomplex van de Broeders van de H. Aloysius Gonzaga (ook wel Broeders van Oudenbosch of Broeders van St. Louis genoemd).

Leerlingen Saint Louis, 1903. De leerling met kruisje boven zijn hoofd is Jacobus Bernardus Schueler (1891-1961) uit Barneveld. Later stuurde hij zijn dochter ook naar een kostschool, maar dan in Millingen aan Rijn (Sacre Coeur). Foto met dank aan Sietske Galama, kleindochter van J.B. Schueler.
Leerlingen Saint Louis, 1903. De leerling met kruisje boven zijn hoofd is Jacobus Bernardus Schueler (1891-1961) uit Barneveld. Later stuurde hij zijn dochter ook naar een kostschool, maar dan in Millingen aan Rijn (Sacre Coeur). (Foto ingezonden door Sietske Galama, kleindochter van J.B. Schueler)

Een van de oudste en grootste internaten

Saint Louis was een van de oudste internaten van het land en, meer dan een eeuw lang, ook een van de bekendste en grootste. Op enig moment boden de broeders er onderdak aan maar liefst 700 internen! Op het internaat huisvestten de broeders de leerlingen van hun lagere school, ulo-school, hogere burgerschool en 'Bisschoppelijke kweekschool Saint Jean Baptiste de la Salle'. De leeftijden van de internen liepen dan ook sterk uiteen, van zesjarige jongens tot jongvolwassen mannen. Zij kwamen uit alle winstreken, met als opvallend detail dat op de kweekschool, zo vertelt een oud-leerling, bijvoorbeeld veel Zeeuws-Vlamingen zaten.

Leerlingen van Saint Louis in de studiezaal (foto: Louis van Paridon, collectie Katholiek Documentatie Centrum 7B1730)
Studiezaal (foto: Louis van Paridon. Bron: collectie KDC)

De foto's op deze pagina geven een indruk van hoe het dagelijks leven op deze bijzondere kostschool eruit zag. De lange dagen in het leslokaal werden afgewisseld door momenten van vertier. Een potje hockey op het eigen speelveld van de broeders behoorde tot de mogelijkheden. En dan was er de speelplaats. Op een van de foto's zien we hoe de allerjongste internen daarover rondscheuren op allerlei miniatuurvoertuigen: steps, trekwagens en voor de allergelukkigsten (of wie het snelste buiten waren) zelfs een enkele trapauto.

Waarom op kostschool?

Leerlingen van Saint Louis spelen op de kleine cour (foto: Louis van Paridon, collectie Katholiek Documentatie Centrum 7B1732)
Kleine cour (foto: Louis van Paridon. Bron: collectie KDC)

Waarom stuurden ouders hun kinderen naar een kostschool? Ook in het geval van Saint Louis waren die redenen heel divers. Hun kinderen zouden aan de kostschool een goede opleiding krijgen. Maar bijvoorbeeld ook omdat zo de verleiding werd weerstaan om kinderen thuis op (te) jonge leeftijd aan het werk te zetten, zo vertelt een oud-leerling. Weer anderen hadden roeping; zij wilden broeder(-docent) worden en dus intreden in de kloostergemeenschap.

Veranderingen eind jaren '60

Leerlingen van Saint Louis spelen hockey op het Albano-sportpark (foto: Louis van Paridon, collectie Katholiek Documentatie Centrum 7B1731)
Hockey, Albano-sportpark (foto: Louis van Paridon. Bron: collectie KDC)

Eind jaren '60 traden grote veranderingen op in het Nederlandse onderwijsstelsel. De Mammoetwet werd van kracht. In deze periode hadden de broeders in Oudenbosch een lagere school, een lagere technische school (lts), een mavo, een havo en een atheneum onder hun hoede. Het internaat stond destijds ook open voor schipperskinderen, een type leerling waarvoor trouwens ook speciale kostscholen bestonden. En toen het nabijgelegen meisjesinternaat St. Anna werd opgeheven, mochten die meisjes voortaan aanschuiven in de lesbanken van Saint Louis. Deze breuk met het verleden moet voor zowel deze meisjes als de jongens toch even wennen zijn geweest.

Heb jij nog op kostschool gezeten bij de broeders in Oudenbosch? Reageer dan hieronder, deel je herinneringen en vul deze pagina aan! Ook zoekt het BHIC foto's en ander oud materiaal dat een indruk geeft van het kostschoolleven. Stuur het naar info@bhic.nl, dan voegen wij het hier toe en aan onze collectie.

Bronnen

Jos Perry, Jongens op kostschool. Het dagelijks leven op katholieke jongensinternaten (A.W. Bruna Uitgevers BV: Utrecht 1991). Klik hier voor de digitale versie op de website Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL).

Bekijk ook

Saint Louis

Internatenkaart

Ingezonden

Daniëlle van Kuijk stuurde onderstaande foto's uit de jaren dertig. Ze zijn afkomstig van haar vader, die destijds op het internaat Saint Louis zat.

1. Klassenfoto Saint Louis, jaren dertig. Klik om te vergroten
2. Of deze foto genomen is op Saint Louis, is onduidelijk. Een andere mogelijkheid is een HTS in Limburg. Wie weet meer? 

Piet Romme stuurde deze foto's uit de jaren veertig:

1. Afscheid van "Sport-Broeder" Gaudentius
2. Klas 1 ulo 1947
3. Handbalteam internen Saint Louis
4. Handbalteam internen Saint Louis
5. Maandelijks uitgegeven kaarten om ouders te informeren hoe zoonlief was op de kostschool. Op de achterzijde van de kaarten staan de criteria.

Theo de Wit stuurde deze foto's uit de periode 1947-1952:

Klik om te vergroten
1. Klas 1 ulo met broeder Reinerus, bij het Mariabeeld
Klik om te vergroten
2. Klas 2 ulo met broeder Adolf, op het voorterrein

Willem Degens stuurde deze foto van klas 4 lagere school met Broeder Floribertus, jaren '50. Willem is op de foto de derde van rechts, op de tweede zittende rij van onderaf bezien.

Jan Kieboom stuurde deze foto uit 1954:

Klik om te vergroten
Klas 1 ULO met broeder Renatus, 1954. Bovenste rij: in het midden Sjaak Wesseling uit Sassenheim. Tweede rij van boven: 1e v. links Joop Schrama; 2e Siem Klüver uit Alkmaar; 7e, naast Broeder Renatus, Jan van Loon (schipperszoon, maar is zelf niet gaan varen); 8e, ook naast de broeder, Harrie van Vucht uit Zevenbergen. Derde rij van boven: 1e links Tiny koopmans uit Dinteloord; 4e M.C.M. Janssen, roepnaam Leon, uit Oosterhout; 5e Pietje Peters; 7e Edwin Ramirez uit Curacao; 8e gehurkt Jan Kieboom (later schipper, weer later electromachine monteur). Onderste rij: 2e van links Ben Ruijgrok; 4e Stan Beisterveld uit Brabant.

René Schuijbroek stuurde deze foto's uit de jaren '60:

Klik om te vergroten
1. Internen en een broeder op de middelcour, 1962-1963
Klik om te vergroten
2. Bakkersleerlingen op de ambachtsschool, bij de kleine schuur, 1962-1963
3. Prentje t.g.v. het 40-jarig kloosterleven van Br. Germanius, voorkant
4. Prentje t.g.v. het 40-jarig kloosterleven van Br. Germanius, achterkant
5. Feestboekje bij de Hernieuwing van de Doopbeloften
6. Feestboekje bij de Hernieuwing van de Doopbeloften
7. Feestboekje bij de Hernieuwing van de Doopbeloften
Internaat Saint Louis Aan de Markt 32-36 lag vroeger jongensinternaat Saint Louis. Dit internaat was onderdeel van het imposante kloostercomplex van de Broeders van de H. Aloysius Gonzaga (ook wel Broeders van Oudenbosch of Broeders van St. Louis genoemd. Op het internaat huisvestten de broeders de leerlingen van hun kweekschool. Maar ook hadden de broeders in Oudenbosch een lagere school, ulo en hogere burgerschool, waarvan de leerlingen eveneens intern onderwijs volgden. Saint Louis behoorde tot de grootste internaten van het land en bood in de hoogtijdagen onderdak aan maar liefst 700 internen! Lees verder Juvenaat Heilig Hart De Broeders van Saint Louis hadden in Oudenbosch meerdere kostscholen. Een daarvan was een 'juvenaat', oftewel een middelbare school voor aspirant broeders. Deze school in kwestie heette Juvenaat van het Heilig Hart en was ondergebracht in een langwerpig gebouw met een rood pannendak. Via een overdekte verbindingsgang was het verbonden met het Groot Juvenaat, waar de kapel deel van uitmaakte en ook de keuken en de afwaskeuken waren gevestigd.  Lees verderOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Internaat Saint Louis in Oudenbosch