Terug naar overzichtOverzicht
Verdeelwerk vroeger

Het Verdeelwerk in de Dommel

Paul Huismans

27 juli 2011

Water in Brabant

Toen er in de negentiende en twintigste eeuw kanalen ten behoeve van de scheepvaart werden gegraven, werd het mogelijk om overtollig water uit het stroomgebied van de kleine rivieren op die kanalen te lozen.

Het oude verdeelwerk (bron: Vosters, Stroomgebied van de Dommel)
Het oude verdeelwerk (bron: Vosters, Stroomgebied van de Dommel)

Hiervoor werden stuwen met een speciale functie aangelegd, zogenaamde verdeelwerken. Dat gebeurde bijvoorbeeld aan de zuidkant van Eindhoven in de Dommel, nabij de tegenwoordige Locatellistraat.

Plan tot aanpassing van het verdeelwerk (1949)
Plan tot aanpassing van het verdeelwerk, 1949 (Archief Waterschap De Dommel, inv. nr. 6388)

Tussen 1931 en 1941 werd hier een driesprong gemaakt, waarmee het water van de Dommel zowel rechtsaf via de rivier als linksaf naar het Afwateringskanaal gestuurd kon worden. De aanleg werd grotendeels als werkverschaffings-project uitgevoerd.

Het Afwateringskanaal voert het water naar het Beatrixkanaal en zo uiteindelijk naar het Hollands Diep. Vooral bij hoogwater in de bovenstroom van de Dommel is dit van belang: er mag slechts een beperkte hoeveelheid water richting de stad; de rest wordt omgeleid.

Verbeteringen in 1985

De maximale afvoer via het kanaal bedraagt 15 kubieke meter per seconde. Op kosten van het waterschap zijn stroomafwaarts in het Wilhelminakanaal vier spuisluizen gebouwd om die extra-afvoer te verwerken.

In 1952 werden grote herstelwerkzaamheden uitgevoerd aan verdeelwerk en Afwateringskanaal. Tot 1985 werd met schotbalken geregeld hoeveel water naar het Afwateringskanaal ging. Sindsdien gebeurt dat met een automatische regelschuif op een van de twee drempels. Het verdeelwerk kent een zomer- en een winterstand.

Plannen voor de Dommel

Waterschap de Dommel heeft voor de periode 2010-2027 plannen tot verbetering van de Dommel, zowel voor wat betreft het beheer van de hoeveelheid water als de kwaliteit ervan. Ook tracht men de sfeer van het beekdal terug te brengen.

In dit kader is ook het verdeelwerk aangepakt: het heeft er onder meer een vispassage bij gekregen, omdat stuwen altijd een belemmering voor vissen vormen.

Het verdeelwerk in 2022 (foto: BHIC / Paul Huismans)
Het verdeelwerk in 2022. Rechts de Dommel, links het afwateringskanaal (foto: BHIC / Paul Huismans)

Bekijk ook

Waterlozingen in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Het Verdeelwerk in de Dommel