Terug naar overzichtOverzicht
De Raam bij Escharen

De Peel-Raamstelling

Rien Wols

17 mei 2011

Water in Brabant

De Peel-Raamstelling liep vanaf de Belgische grens bij het dorp Dorplein tot aan Grave. De stelling was een echte waterlinie: een aaneengesloten strook van inundaties en versperringen.

De Raam bij Escharen
De Raam bij Escharen

De stelling maakte gebruik van bestaande wateren, zoals de Raam en het Kanaal van Deurne, en van de drassige Peel. Bovendien werd tussen Mill en Griendtsveen het Defensiekanaal gegraven.

Het Defensiekanaal met prikkeldraad erlangs
Het Defensiekanaal met prikkeldraad erlangs

Achter de natte versperringen lag een linie van kazematten. Het merendeel daarvan was van het model S, B of G. Bij Nederweert, een knooppunt van wegen en kanalen, werden nog vijf zware rivierkazematten aangelegd.

De ruimten tussen de kazematten langs het Defensiekanaal werden verder afgesloten met prikkeldraadversperringen. Achter het Defensiekanaal kwamen nog mijnenvelden, loopgravenstellingen, commandoposten en afwachtingsdekkingen.

Op 10 mei 1940 werd de Peel-Raamstelling verdedigd door de Peeldivisie: zes bataljons infanterie en een verouderde afdeling lichte artillerie. In de vroege ochtend van 10 mei brak een pantsertrein met troepen bij Mill door de stelling, zodat de eenheden die daarna in de rug konden aanvallen. Door daadkrachtig optreden van de Nederlandse artillerie en een regiment Huzaren-Motorrijders werd voorlopig erger voorkomen.

De pantsertrein ontspoord
De pantsertrein ontspoord

Maar de commandant van de Peel-Raamstelling was al tot de conclusie gekomen dat de doorbraak bij Mill definitief was en het niet verantwoord was langer te wachten met terugtrekken. De Nederlandse troepen trokken zich vervolgens dan ook terug tot achter de Zuid-Willemsvaart.

B-kazemat
B-kazemat

Het Defensiekanaal is nog grotendeels aanwezig en daarlangs liggen nog vele kazematten van het model S en B. De G-kazematten zijn meestal verdwenen, doordat de gietstalen koepels al in de oorlog door de Duitse troepen tot schroot zijn verwerkt.

Langs de Zuid-Willemsvaart en rond Odiliapeel zijn vrijwel alle kazematten gesloopt en ook vier van de vijf rivierkazematten bij Nederweert zijn inmiddels verdwenen.

Bekijk ook

Waterlinies in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Aanbevelingen van Rien Wols

VerhaalKazemat S-37Tijdens een fietstocht tussen Grave en Mill kwam een oud-collega van mij uit mijn Philips-periode onderweg een plaquette tegen met de naam van ene Sips erop. Daar hij wist dat ik mij bezig hou met genealogie, vroeg hij mij of dit familie van mij was. Mijn antwoord was negatief. Maar mijn interesse was toch gewekt en ik ben met mijn vrouw op onderzoek uitgegaan.VerhaalDe Aabrug opgeblazenDeze drie foto’s heb ik gekregen van een Duitse relatie. De Aabrug was de eerste brug in Erp die de Nederlandse militairen op hun terugtocht vanuit de Peel-Raamstelling aanpakten. Rond 2.30 uur in de morgen van 11 mei 1940 blies een eenheid van het Nederlandse leger de brug op. De stalen brug, voorzien van een houten wegdek, brak in tweeën.VerhaalKazematten in Oost-BrabantZowel langs de Maas (Maaslinie) als langs de Peel-Raamstelling zijn bij elkaar in de jaren ’30 van de twintigste eeuw honderden kazematten gebouwd ter verdediging van Nederland tegen een aanval vanuit het oosten. Die kazematten waren er in drie verschillende types.VerhaalDe Peel-Raamstelling in 1940 (1): Verouderde artillerieOp BHIC komen veel foto’s voor betreffende inspecties in 1938-1939 door hoge Nederlandse militairen in het Peelland. Meestal is Koningin Wilhelmina er bij. Het gaat om de opstellingen westelijk van de Zuid-Willemsvaart. Eigenlijk een onbeduidende linie. Wat kwamen die zwaar besterde officieren toch steeds doen? Daarover dit verhaal van Gerard Strijards in drie delen. Per dagdeel van de bij voorbaat verloren strijd één.VerhaalDe Peel-Raamstelling in 1940 (2): Vooroverleg in EindhovenOp BHIC komen veel foto’s voor betreffende inspecties in 1938-1939 door hoge Nederlandse militairen in het Peelland. Meestal is Koningin Wilhelmina er bij. Het gaat om de opstellingen westelijk van de Zuid-Willemsvaart. Eigenlijk een onbeduidende linie. Wat kwamen die zwaar besterde officieren toch steeds doen? Daarover dit verhaal van Gerard Strijards in drie delen. Per dagdeel van de bij voorbaat verloren strijd één.
De Peel-Raamstelling