Terug naar overzichtOverzicht
De Maaslinie

De Maaslinie

Rien Wols

17 mei 2011

Water in Brabant

In tegenstelling tot de andere waterlinies die hier behandeld zijn, was de Maaslinie niet gebaseerd op inundatie, het onder water zetten van een gebied, al maakte de Maaslinie natuurlijk wel gebruik van water, namelijk de rivier de Maas, die op zichzelf al een natuurlijke barrière vormde.

De Maas bij Katwijk
De Maas bij Katwijk
Kazemat bij Katwijk
Kazemat bij Katwijk

De Maaslinie lag langs de westelijke rivieroever vanaf de Belgische grens in het zuiden van Limburg tot aan het Maas-Waalkanaal bij Katwijk. Daar sloot de linie aan op de IJssellinie. Het Noord-Brabantse deel van de Maaslinie liep van Maashees tot aan Katwijk.

De linie hield in dat de bruggen over de rivier werden versperd en voorbereid voor vernieling zodra de aanval zou worden geopend. De bruggen werden extra verdedigd door rivierkazematten, bewapend met een stuk 5 cm-pantserafweergeschut en een zware mitrailleur. De gebieden tussen en rond de bruggen kregen een linie van kazematten van verschillende types (S, B en G).

Spoorbrug bij Gennep op de kaart
Spoorbrug bij Gennep op de kaart

De eerste kazematten, die een vijandelijke oversteek van de Maas moesten beletten, werden al in 1936 aangelegd. Het doel was een eventuele aanval te vertragen, zodat de verdedigers van de Peel-Raamstelling meer tijd kregen om zich voor te bereiden op de volgende aanval.

Kazemat bij Mill. Op de achtergrond de ontspoorde pantsertrein
Kazemat bij Mill. Op de achtergrond de ontspoorde pantsertrein

Pas in 1939 kwam de bouw van verdere versterkingen goed op gang. Helaas wisten de Duitsers op 10 mei 1940 de spoorbrug bij Gennep ongeschonden in handen te krijgen, waardoor een pantsertrein met troepen door kon breken richting Mill. Alle andere bruggen konden op tijd worden opgeblazen. Op verschillende plaatsen is het tot zware gevechten gekomen met Duitse troepen die per rubberboot probeerden de rivier over te steken, onder andere bij Katwijk.

Kazemat aan de Odiliadijk in Cuijk, 1946
Kazemat aan de Odiliadijk in Cuijk, 1946

Veel kazematten zijn in de loop der tijd geheel of gedeeltelijk gesloopt. Maar vooral rond Cuijk en Oeffelt is nog een aantal kazematten bewaard gebleven. In juli 1998 is één daarvan, de S-95, van de Odiliadijk tussen Sint Agatha en Cuijk verplaatst naar het Nationaal Oorlogs- en Verzetmuseum in Overloon.

Bij de inval op 10 mei 1940 werd deze kazemat rond negen uur in de ochtend met twee voltreffers in het schietgatraam buiten gevecht gesteld. Drie Nederlandse soldaten kwamen daarbij om.

Bekijk ook

Waterlinies in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

De Maaslinie