De Zuiderplas of Pettelaarse plas ligt rond de Pettelaarse Schans in het stadsdeel Zuid van 's-Hertogenbosch. Plan Zuid is in het begin van de jaren vijftig gerealiseerd. Om het 210 ha grote terrein tussen Pettelaarseweg en Zuid-Willemsvaart op te kunnen hogen, ging vanaf 1949 een zandzuiger aan de slag om ophogingszand te winnen.
De zandzuiger van Baggermaatschappij Bos en Kalis uit Sliedrecht werd in delen aangevoerd en ter plaatse gemonteerd. In 1947 had de gemeenteraad het Uitbreidingsplan Zuid goedgekeurd, onder het motto dat “hierdoor een groot complex zeer fraai gelegen bouwterreinen wordt verkregen dat zowel bestemd is voor arbeiders- en middenstandswoningen als voor meer ruimere bebouwing”.
Door de zandwinning ontstond in de zomer van 1949 langzamerhand de Zuiderplas. Het zand werd gebruikt om een gedeelte van De Bazeldonk, De Gestelse Buurt en Pettelaarpark bouwrijp te maken. Door het ontstaan van de Zuiderplas kreeg de ook verhoogde Pettelaarseweg een ander tracé: vanaf het Sweelinckplein maakte de weg voortaan een knik om de plas heen.
Aan het eind van de jaren vijftig was de plas ook daadwerkelijk als recreatieterrein ingericht door de gemeente. Met een strand, toezicht, speeltoestellen en andere voorzieningen. In goede zomers kon de plas wel 160.000 bezoekers trekken.
In 1961 kwam er ook een kinderboerderij. In 1970 bestond aan de plas al de Zeilschool Zuid. Die werd in 1972 opgevolgd door de Watersportvereniging De Pettelaer. Deze vereniging organiseerde ook zeillessen op de Zuiderplas. In de jaren ’80 was de plas een favoriete plek voor het toen opkomende plankzeilen.
Maar begin jaren ’90 ging het mis. In 1990 was de waterkwaliteit zo slecht, dat zwemmen verboden werd. Vervolgens liep door de verplaatsing van de parkeerplaats het aantal bezoekers drastisch terug.
Dat was voor de gemeente weer aanleiding om een bezuiniging te realiseren door het drastisch verminderen van het voorzieningenniveau. Uitgerekend tijdens een warme week met mooi weer (en dus met veel recreanten), begon men in mei 1993 van gemeentewege de faciliteiten te onttakelen en het toezicht op te heffen.
Bron: coll. Erfgoed 's-Hertogenbosch, fotonr. 0059404
Reactie Frank Doevendans 29 juni 2022:Foto 4 is van de Oosterplas en NIET van de Zuiderplas.[Lees Franks hele reactie onderaan dit verhaal]
Dat leidde tot stevige protesten vanuit de samenleving. Er werd ludiek actie gevoerd om de Zuiderplas her in te richten als strandbad. Onder die maatschappelijke druk besloot de Commissie Openbare werken, milieu, recreatie, toerisme en sport te adviseren tot herstel van de Zuiderplas en daarvoor ook geld beschikbaar te stellen.
Uiteindelijk werd de Zuiderplas in 1998 weer opnieuw in volle glorie geopend, met een zandstrand en een strandpaviljoen.
Bekijk ook
