In de jaren 1580 werd in de polder Ruigenhil het gelijknamige dorp versterkt tot vesting. Ruigenhil kreeg daarna de naam Willemstad, naar Willem van Oranje, die onder meer ook heer van Breda was. Als zodanig had de Prins van Oranje het veerrecht vanuit Willemstad in handen.
Aan de andere zijde van het Hollands Diep, in de Numanspolder, ontstond rond 1650 Numansdorp. Tussen Willemstad en Numansdorp heeft eeuwenlang een veerpont gevaren, die een belangrijke schakel vormde in de verbinding tussen Holland en het zuiden. Vanaf circa 1750 kwam er een postwagendienst van Willemstad over Bergen op Zoom naar Antwerpen. Vanaf 1797 was er van voor- tot najaar een geregelde verbinding van Rotterdam over Katendrecht naar Numansdorp. Daar stak de wagen per veer het Hollands Diep over naar Willemstad.
Eind negentiende eeuw legde de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij op de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden een uitgebreid netwerk van tramwegen aan. Vanaf 1900 exploiteerde de R.T.M. het veer tussen Numansdorp en Willemstad. Maar daarvan werd minder gebruik gemaakt dan verwacht. De grote S.S. Numansdorp (zie het plaatje bij de basisgegevens), waarmee de veerdienst van start ging, maakte in 1909 plaats voor de kleinere Willemstad. Het hielp niet: in 1919 hief de R.T.M. de onrendabele veerdienst op.
Voor Willemstad en omliggende gemeenten was dat onacceptabel: met subsidie werd de dienstregeling in 1920 hervat. Maar het aantal passagiers bleef dalen en automobilisten staken noodgedwongen - het Willemstadse veer was niet geschikt voor auto’s - bij Moerdijk het Hollands Diep over.
In 1932 huurde men enkele oude boten van het Moerdijkse Veer van het Rijk, waardoor ook auto’s konden worden overgezet en het aantal passagiers steeg. Deze bloei was echter kortstondig: de opening van de verkeersbrug bij Moerdijk in 1936 maakte er weldra een einde aan.
Toch bleef het veer jarenlang varen, ook tijdens de oorlog. Dat was gevaarlijk, doordat de Duitsers in de meidagen van 1940 mijnen in het Hollands Diep hadden gegooid. De oversteek was dan ook op eigen risico, het dragen van een zwemvest was verplicht.
Uiteindelijk bleek het gevaar uit een andere hoek te komen: op 13 november 1943 werden de Willemstad en de Minister C. Lely van de dienst Zijpe-Numansdorp door geallieerde vliegtuigen beschoten. De trieste balans: dertien doden en vijfentwintig gewonden.
De definitieve doodssteek voor het veer Willemstad-Numansdorp was de totstandkoming van een vaste oeververbinding tussen westelijk Noord-Brabant en de Hoekse Waard via de Volkeraksluizen en de Haringvlietbrug. In januari 1966 stopte de RTM de exploitatie van het veer.
Bekijk ook
