Terug naar overzichtOverzicht
Detail oude ansichtkaart van Oss: links van de fabrieksschoorsteen is de watertoren van het villapark zichtbaar.

Watertoren Villapark Oss

Gerjan Hulsegge

17 december 2009

Water in Brabant

Vanaf het eind van de negentiende eeuw begonnen gemeenten in Noord-Brabant, de steden voorop, te zorgen voor een waterleidingnet. Begin jaren ’20 kwam er ook op het platteland van West-Brabant een streekwatervoorziening tot stand. In Oost-Brabant duurde het echter nog tot einde jaren dertig voor het zover was.

Een kleine uitzondering op deze Oostbrabantse achterstand vormde het Villapark in Oss. Dit in opzet kleine wijkje werd ontworpen door Charles Estourgie (1884-1950), die zijn carrière was begonnen als leerling op het architectenbureau van Eduard Cuypers. In 1912 kreeg hij in Oss zijn eerste opdracht voor een kantoorgebouw van de margarinefabriek van Jurgens.

Detail oude ansichtkaart van Oss: links van de fabrieksschoorsteen is de watertoren van het villapark zichtbaar.
Detail van een oude ansichtkaart van Oss: links van de fabrieksschoorsteen is de watertoren van het villapark zichtbaar.

Een aantal jaren later vroeg de N.V. Osse Burgerwoningen hem een stel “burgerwoningen” te ontwerpen. Die NV was door het Osse bedrijfsleven opgericht, omdat men behoefte had aan woningen speciaal voor het middenkader van de groeiende industrie. De aangevraagde bouwvergunning was voor 16 burgerwoningen, 1 ambtenarenwoning én een watertoren.

Dat is een bijzonder aspect aan het Villapark: deze huizen waren de eerste in Oss met een aansluiting op een waterleiding, vandaar die "eigen" watertoren. De rest van de stad moest het nog (lang) met pompwater doen.

Weliswaar liet de gemeente in deze tijd onderzoek doen naar de kosten van een waterleidingnet voor de hele gemeente, maar men kwam al snel tot de conclusie dat dit te duur was. Pas in 1935 zou de watertoren aan de huidige Watertorenstraat gebouwd worden, waardoor ook de rest van Oss niet meer op pomp- of putwater was aangewezen.

In de plannen van Estourgie zou het Osse station verplaatst worden en aan de overzijde van het Villapark komen te liggen. Het halfronde binnengebied van de huidige Booglaan was bedoeld als stationsplein. Dat bleef de eerste jaren dan ook onbebouwd.

Uitsnede uit een ansichtkaart van het villapark Oss
Uitsnede uit een ansichtkaart van het villapark Oss

Estourgie had duidelijk een versie van een Engels tuindorp in gedachten. De woningen waren oorspronkelijk allemaal huurwoningen, waarin afdelingshoofden van bedrijven, maar ook ambtenaren, vertegenwoordigers en andere “middenstanders” woonden.

In de jaren ‘30 werd het Villapark omgedoopt tot Dr. Hermanslaan. Bij de ingebruikname van het Osse waterleidingnet verloor de kleine watertoren van het Villapark zijn functie en is daarom afgebroken.

Bekijk ook

Watertorens in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…