Het eerste vliegveld in Nederland werd in 1910 bij Gilze en Rijen geopend. De Eerste Nederlandsche Vliegvereeniging vestigde toen op de Molenheide een luchtvaartterrein. Er werden vlieglessen gegeven en ook de Luchtvaartafdeling van het Nederlandse leger (LVA) maakte er gebruik van.
De LVA was de voorloper van de Koninklijke Luchtmacht. Tijdens de Eerste Wereldoorlog voerde de LVA patrouillevluchten langs de Belgische grens uit vanaf dit vliegveld.
In 1937 werd pal ten oosten van de Molenheide in werkverschaffing een nieuw civiel vliegveld aangelegd: Nerhoven. Maar door oorlogsdreiging werd ook dit vliegveld militair.
Al vanaf juni 1940 begonnen de Duitse bezetters met de samenvoeging van Molenheide en Nerhoven tot één Fliegerhorst. Een aantal woningen werd geconfisqueerd en gesloopt, de start- en landingsbaan verlengd van 1300 naar 1700 m.
Nieuwe hangars werden deels gecamoufleerd als boerderij. De werkzaamheden gingen de hele bezettingsperiode door, er werden zelfs politieke gevangenen van Kamp Vught bij ingezet.
Verlichting en radiobakens maakten het geschikt bij slecht weer en nachtvliegen, al bleek het daarvoor een moeilijk vliegveld te zijn: er waren veel schades. Gilze-Rijen diende als Leithorst voor alle vliegvelden in Zuid-Nederland. Vanaf hier werden bombardementsvluchten op Engeland uitgevoerd en zeemijnen gelegd. Vooral in 1944 werden zeer veel geallieerde luchtaanvallen op de basis uitgevoerd. Op 4 september vertrokken de laatste Duitse toestellen.
Op 28 oktober 1944 werd het vliegveld veroverd door de 1st Polish Armoured Division. Onmiddellijk werd met hulp van vrijwillige burgers gestart met het herstel van het zwaar beschadigde terrein. Vanaf 21 november was het weer operationeel, onder de codenaam B.77. Het vliegveld werd daarna veel gebruikt voor transport van materieel, maar ook voor fotoverkenners en gevechtsvliegtuigen. Gilze-Rijen en Eindhoven waren de enige RAF-vliegvelden in Nederland die geschikt waren voor nachtvluchten. Op nieuwjaarsdag 1945 werd het vliegveld gebombardeerd door een zestal Duitse Arado AR 234 straalbommenwerpers. De schade was relatief gering.
Koningin Wilhelmina keerde op 2 mei 1945 met een Dakota op Gilze-Rijen definitief terug op Nederlandse bodem.
Op 10 januari 1946 werd het vliegveld overgedragen aan de Nederlandse luchtmacht. Het diende diverse doelen, zoals opleidingscentrum. In 1972 werden de baan, de verkeerstoren en de vliegtuigshelters vernieuwd. Sinds 2008 is het de basis van het Defensie Helikopter Commando en hoofdstandplaats van het militaire helikopterwezen in ons land.
Lees ook
De eerste Nederlandse vliegbrevetten werden op Molenheide behaald
