Breda kreeg al in 1252 stedelijke rechten, maar pas tussen 1355 en 1410 werd de stad een degelijke vesting. Er kwamen torens op de muren en er werden grachten aangelegd.
Ten tijde van de Gelderse Oorlogen (1492-1543), in 1531, erfde Hendrik III van Nassau de stad en liet meteen een ruimere stadsomwalling aanleggen, waarvoor hij de Delftse landmeter Maarten Cornelisz. in de arm nam.
Deze omwalling werd uitgevoerd als een aarden wal met een natte gracht. Het kasteel werd uitgevoerd als een citadel, onder toevoeging van onder andere twee geschutstorens (het Spanjaardsgat) en twee bastions.
Na verovering door de Staatsen in 1577 liet Willem van Oranje de vesting moderniseren. Vier jaar later viel Breda door verraad al weer in Spaanse handen, maar in 1590 slaagde Prins Maurits erin om het kasteel te heroveren via de legendarische list met het turfschip.
Een goede gelegenheid om de vesting door Jacob Kemp en andere ingenieurs om te laten bouwen volgens het Oud-Nederlands Vestingstelsel. De bestaande bastions werden aangepast en er werden ravelijnen en halve manen in de vestinggracht aangelegd.
In 1599 werden er ook nog eens 1.150 olmen op de nieuwe bolwerken en wallen van de stad geplant. Tussen 1622 en 1624 liet Prins Maurits de vesting uitbreiden met vijf hoornwerken. Helaas veroverde een jaar later de Italiaanse veldheer in Spaanse dienst, Ambrogio Spinola, de vesting. Uiteindelijk veroverde Frederik Hendrik in 1637 de vesting definitief.
Lodewijk XIV, in 1672 aan het hoofd van een Frans leger op weg naar Amsterdam, liet Breda weliswaar ongemoeid, maar deze veldtocht bracht wel de zwakheden van de verdedigingslinies aan het licht. Stadhouder Willem III liet daarom in 1682 de vesting grondig ombouwen.
De vestingwal werd dikker gemaakt, de bestaande bastions werden strategisch verbeterd en er werden nieuwe bastions toegevoegd. Er werden ook meer buitenwerken aangelegd, zoals ravelijnen en lunetten.
In 1795 rukten Franse troepen op en Breda moest zich op last van de Staten-Generaal overgeven. Na de Belgische Opstand van 1830 werd de vesting Breda in 1842 nog uitgebreid met twee lunetten. Maar in 1868 werd de vesting opgeheven en tussen 1869 en 1880 werd het grootste deel van de vestingwerken gesloopt.
Bekijk ook
