Terug naar overzichtOverzicht
Udense emigranten opgelicht

Udense emigranten opgelicht

Rolf Vonk

6 juni 2016

In de huidige tijden krijgen we berichten van emigranten die een speelbal worden van oplichters. Lieden die zich schaamteloos verrijken over de rug van vluchtelingen wanneer zij hun overtocht proberen te maken naar veiliger oorden.

...Voelden de eerste migranten uit Uden, Zeeland, Boekel en Volkel zich opgelicht? De doorzetters bouwden Little Chute uit tot een nieuw thuis...

In 1853 leken economische vluchtelingen uit Uden slachtoffer van oplichterij te zijn: "Een gedeelte der hier (Rotterdam) uit Noord-Brabant aangekomen landverhuizers, en voornamelijk die uit Uden, zijn naar hunne haardsteden wederom terug gekeerd, daar het gebleken was, na hunne aankomst alhier, dat zij hunne gelden voor overtogt hadden toevertrouwd aan iemand, die daarmede vertrokken is, zonder voor hunnen overtogt zorg te dragen."

Ze maakten deel uit van een groep van ruim 200 landverhuizers uit Uden, Volkel, Mill en Boekel. Hun bestemming was het plaatsje Little Chute in Wisconsin "waar velen hunner familiebetrekkingen en vrienden zullen ontmoeten, die zich daar reeds gevestigd hadden". Aan de Fox River was in 1848 een kolonie katholieke landverhuizers uit het Peelgebied neergestreken. Aangemoedigd door economisch moeilijke tijden en geinspireerd door priester Theodoor van den Broek hadden zij de overtocht gewaagd. Van den Broek beloofde een "voortreffelijke R.K. Kolonie".

Maar in Little Chute was niets en "eene algemene verslagenheid heerschte er onder de landverhuizers. Niemand wilde op die plaats blijven, verre van alle correspondentie gelegen, zonder handel en maar ordinaire grond." Er zat maar één ding op. Aanpakken of vertrekken. En vele handen maken licht werk. Die extra handen werden in het thuisland gevonden. Aangemoedigd door fantastische verhalen volgde een ketting-migratie. De nakomers gaven huis en haard op voor de Amerikaanse droom. Hoe zuur was het dan om wegens oplichterij in Rotterdam de boot te missen!

De emigranten in kwestie waren echter volgens latere berichten geen slachtoffer van oplichting. Ze konden de verhoogde kosten voor de overtocht niet betalen. Maar de emigranten hadden een dubieuze rol, want "twee van hen zijn vroeger reeds in Amerika geweest". Ze kwamen terug "alleen om hunne vrienden aan te raden hun vaderland te verlaten". Beloofden zij net als Van den Broek "een voortreffelijke R.K. Kolonie"?

Dit verhaal stond eerder in Brabants Dagblad

Reacties

Reacties laden…

Aanbevelingen van Rolf Vonk

VerhaalVluchtoord in opbouwDeze foto komt uit het bezit van mijn grootmoeder Rudolphina (Fien) Ockhuyzen (*1883). Zij was een slagersdochter, die uit Uden afkomstig was. Je ziet hier het Vluchtoord, waar tijdens de Eerste Wereldoorlog vele Belgische vluchtelingen waren gehuisvestVerhaalBelgische vluchtelingen in Sint-OedenrodeAls na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 de Duitsers België binnenvallen, vluchten honderdduizenden Belgen naar het neutrale Nederland. Ook Sint-Oedenrode krijgt met deze mensen te maken. De meeste vluchtelingen gaan na korte tijd weer terug naar België, maar een kleine 135.000 mensen blijven tot het einde van de oorlog in Nederland wonen.VerhaalLandverhuizersEén van de landverhuizers die in 1848 naar Noord-Amerika vertrok, was Jacobus van de Mosselaar. Hij woonde in de Hoge Vonderstraat, toen genaamd de Hoef. Nu staan daar appartementen. Toen Jacobus vertrok, stond hij te boek als ‘behoeftig’ en huisschilder van beroep, 33 jaar oud.VerhaalÚjese tongval in Amerikaans Little ChuteBijna 6.700 kilometer en een Atlantische Oceaan scheiden het Amerikaanse Little Chute (Wisconsin) en het Brabantse Uden. Toch wonen er daar Amerikanen met een opvallend Udense tongval. Hoe dat komt? Vanuit Uden zijn in de vorige eeuw grote groepen geëmigreerd naar de Verenigde Staten, en een groot deel komt in Little Chute terecht. Twee filmmakers maakten een documentaire hierover.VerhaalHoog Bezoek: Landverhuizers laten Brabant achter zichIn Hoog Bezoek belicht De Gelderlander de periode 1895-1928 aan de hand van de werkbezoeken van commissaris van de Koningin Van Voorst tot Voorst. In samenwerking met het Brabants Historisch Informatie Centrum. Vandaag aflevering 38: landverhuizers.VerhaalNederlandse katholieken emigreren naar WisconsinHoewel Nederlanders tot het midden van de 19e eeuw weinig belangstelling toonden voor migratie naar Amerika, begonnen halverwege die eeuw toch inwoners Nederland te verlaten.