Terug naar overzichtOverzicht
koffiemolen of telefoon?

Telefoon of koffiemolen?

Rini de Groot (†)

25 oktober 2012

Het apparaat leek verdacht veel op een wandkoffiemolen. Maar in plaats dat er gemalen koffie uit kwam, praatte je in een trechtertje en hoorde je een stem uit een oorschelp. Eerst zwengelde je aan het toestel en vertelde aan de juffrouw met welk nummer en welke dorp je verbonden wilde worden. Dan legde je de hoorn terug op de haak. Daarna bracht de telefoniste handmatig een verbinding tot stand.

Soms duurde het minuten, tot de bel plots rinkelde. Je nam de hoorn af en de dame (of heer, dat kon ook) vertelde dat zij een verbinding gemaakt had met je opgegeven nummer. De gespreken begonnen met 'hallo?' en waren kort. Er werd gevraagd of medegedeeld en daar bleef het bij.

Wanneer je met het gesprek klaar was, werd de hoorn op de haak gelegd en zwengelde je nog eens aan de 'koffiemolen' ten teken aan de telefonist dat de lijn verbroken mocht worden. Je kon vragen wat de gesprekskosten waren en de nota werd opgemaakt. Aan het einde van de maand kwam de afrekening van de PTT. In de enveloppe zaten briefjes van alle gevoerde gesprekken.

koffiemolen of telefoon?
administratie van een gevoerd telefoongesprek
Witte Kat Batterijen
PTT'er in actie bij storing

Thuis hadden we ook zo'n dergelijke wandtelefoon. Ik zag vader eens op een stoel bij het toestel zitten te wachten en te beven van de spanning. Het wachten naar een plotseling fel rinkelen van de telefoonbel. Mijn broer leende 's avonds wel eens de twee grote 'Witte Kat batterijen' uit het houten wandmeubel voor zijn hobby. Je ziet hier boven ook een telefoonbriefje van 16 juni 1959, 18.07 uur. met potlood beschreven. Dan zie je de administratie die er aan te pas kwam na een gevoerd gesprek. Het briefje was naar aanleiding van een gevoerd gesprek met mijn meisje in Best.

De bedrading van het telefoonnet van de PTT was bovengrond, net zoals ook de elektriciteit van de PNEM. De bedrading van de telefoon voor molenaar Toon van Heeswijk naar buurtschap Hoenderbosch liep via de Zoggelsepad. Het was een normaal straatbeeld dat bij een telefoonstoring een in uniform geklede PTT'er, met aan zijn voeten de klimsporen, boven in de houtenpaal stond met de telefoon in zijn hand.

uit het telefoonboek

In Uden was de telefooncentrale van de PTT op het postkantoor gevestigd. Volkel samen met Odiliapeel had een eigen centrale. Het opvragen van de juist tijd bij de centrale was gratis. 30 September 1935 betaalde vader fl. 0.30 voor een gevoerd telefoon gesprek met Houthandel Raaijmakers in Helmond, bellend vanuit de tegenover gelegen Zuivelfabriek ¹ 13.Het telefoonboek van december 1948 vermeldt in de lijst van Uden: Diensturen: Werkdagen: 8 – 21. Zon- en Feestdagen: 8 – 9.1 Coenen – Verbunt, Mevr. C. Stationstr. A 68 2 Frankefort, J Stationstr. A 56 155 Kemenade G.I.M. v. Burgem. Notarisstr. A 146 (later Pastoor Spieringstraat genoemd). Cijfer 1 was de eerste aansluiting en telde daarna op, het hoogste getal in dec. 1948, was nummer 155.

voorbeeldplaatje telefoon
voorbeeldplaatje telefoon

Reacties

Reacties laden…

Telefoon of koffiemolen?