Terug naar overzichtOverzicht
Een deel van het oude windwerk

Sluis Crèvecoeur

A.J. Haartsen

23 juni 2010

Water in Brabant

Om het water van de Dieze op te stuwen en de bevaarbaarheid van de rivier te vergroten is in 1861 voor het eerst een spuisluis bij Crèvecoeur gebouwd. Het waterpeil werd toen geregeld door middel van schotbalken.

Een deel van het oude windwerk
Een deel van het oude windwerk

In 1905 en 1922 is de sluis gemoderniseerd. Daarbij zijn toen zogeheten Stoney-schuiven aangebracht: hefdeuren voorzien van rollen. Dit systeem is in 1890 in Engeland uitgevonden.

Vijfenzestig jaar na de laatste renovatie, in 1987, is de oude sluis gesloopt en vervangen door het huidige gebouw. De nieuwe spuisluis is gebouwd in opdracht van de directie Bruggen van Rijkswaterstaat. Toenmalig minister van Verkeer en Waterstaat, N. Smit-Kroes, opende de nieuwe Spuisluis Crèvecoeur in de Dieze bij Engelen officieel op 6 april 1988. De bouw had drie jaar geduurd en 14 miljoen gulden gekost. De sluis is een ontwerp van architect Frans van Dillen uit Rosmalen.

Foto: A.F.A.M. Wetzer
Foto: A.F.A.M. Wetzer

Architectuurcritici vinden de waterstuw met brug een prachtig voorbeeld van utiliteitsbouw, een imposant bouwwerk met een bijzondere vormgeving. “De inpassing in het landschap, de functie van het bouwwerk en de detaillering van de grove beton- en staalelementen vormen een fijnzinnige compositie.”

Bij de sluis liggen de schotbalken om de sluis te kunnen afsluiten. De oude sluis is niet geheel verdwenen. Een deel ervan is met de Stoney-schuiven opgesteld bij de nieuwe sluis. Aan de zuidkant, op de oever van de Dieze, is nog een deel van de oude bestrating aanwezig.

Optakelen van een stuwklep
Optakelen van een stuwklep

De huidige spuisluis verzorgt met vier grote stuwen het peil van de Dieze en bepaalt daarmee de afvoer van rivier de Aa, de Zuid-Willemsvaart en een deel van rivier de Dommel. Als het Maaspeil hoger is dan de waterstand in de Dieze, wordt het water via het Drongelens Kanaal bij Waalwijk op de Maas geloosd. De vier doorstroomopeningen worden bediend vanuit een grote machinekamer met in het midden twee korte torens, aangestuurd vanuit Sluis Engelen.

In 2010 is er groot onderhoud verricht aan de spuisluis. Zo werden de stuwkleppen, die ieder afzonderlijk 14.200 kg wegen, stuk voor stuk uit de sluis getakeld en naar een conserveringsbedrijf gebracht.

Bekijk ook

Sluizen en stuwen in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Sluis Crèvecoeur