Terug naar overzichtOverzicht

Protest-fietstochten van het Algemeen Nederlands Jeugd Verbond

Thijs de Leeuw

9 november 2021

Bijgewerkt op 9 november 2022

Kraakbeweging

Bij vliegbasis Volkel is in de jaren zestig, zeventig en tachtig veel actiegevoerd tegen kernbewapening. Vooral in de derde week van september, de 'vredesweek', laaide het activisme jaarlijks op. Zo fietsten op 23 september 1978 circa 60 actievoerders vanuit Eindhoven, Helmond, Beek en Donk en Den Bosch in een 'demonstratieve tocht' naar Volkel, met als leuze: 'Kultuur en Werk voorop, bewapening stop, geen atoomkoppen in Brabant'.

ANJV-affiche 23 sept. 1978 - Klik om te vergroten

Op de foto hieronder zien we de demonstranten bij de hekken van basis Volkel. De actie was een initiatief van het Algemeen Nederlands Jeugd Verbond (ANJV), een communistische politieke jeugdorganisatie en jarenlang de jongerenafdeling van de Communistische Partij Nederland. (Marcus Bakker was een prominent ex-lid). Het protest bij de basis zou vreedzaam zijn verlopen; het luchtmachtbewakingskorps en de Udense gemeentepolitie hoefden niet op te treden. De demonstranten overhandigden een pamflet over hun actie aan aalmoezenier P. van Velthoven en dominee P. Boelhouwer, die als geestelijk verzorgers van de militairen de gedachten achter de actie binnen de basis zouden kunnen verspreiden. Hierna begaven de activisten zich naar Zaal Stevens in Volkel, waar koffie, broodjes en erwtensoep klaar stonden en solidariteitsverklaringen werden voorgelezen. Bestuurslid Bart van Asten uit Helmond stond in zijn toelichting stil bij Bestek '81 (1978) van het kabinet-Van Agt en hoe blijkens de nota op alles zou worden bezuinigd behalve Defensie. Al het geld dat in (atoom)wapens werd gestoken kon volgens hem beter worden benut voor het bestrijden van de massale jeugdwerkloosheid in Brabant.

ANJV-actie tijdens de vredesweek, 23 sept. 1978; demonstranten bij het hek van basis Volkel

Tegen de achtergrond van de Koude Oorlog, de oplopende spanningen tussen de NAVO en het Warschaupact, organiseerde het ANJV al veel langer demonstratieve fietstochten door de provincie en de rest van het land. In 1961 vond de tocht met Pinksteren plaats en trokken de demonstranten van Volkel naar Soesterberg en van hieruit naar Amsterdam. In 1968, opnieuw tijdens de Pinksterdagen, verzamelden ze zich in het processiepark in Volkel om de verwijdering van atoomkoppen aan de orde te stellen. Daarna begaf de stoet zich naar Budel waar, zo lezen we in een artikel in de communistische krant De Waarheid, de lokale bevolking dagelijks zou worden geconfronteerd met de legering van Westduitse troepen. 'Arm in arm gingen de jongeren door de straten, in looppas, dan weer ingehouden', aldus het artikel, 'de gescandeerde leuzen overstemden alle beierende klokken. Op het stampvolle plein voor het raadhuis, waar een groot deel van de Budelse bevolking zich verzameld had, eiste Joop IJisberg, onder luide blijken van instemming, het vertrek van de Bundeswehr uit Budel.'

Bronnen

  • Affiche ANJV-actie 1978 en artikel '"Vredelievende" demonstratie basis Volkel' (23-09-1978, krant onbekend), ingezonden door Gerard de Bie.
  • Delpher: De Waarheid (o.a. 27-12-196026-09-1978 en 24-11-1978)

Reageren

Reageer hieronder en deel je herinneringen aan de protestbewegingen van de jaren zestig, zeventig en tachtig. Ook zoekt het BHIC voor dit thema foto's en ander oud materiaal, om op de site te plaatsen.

Deel verhalen en foto's

Bekijk ook

Protest in Brabant

In de jaren zeventig begint de babyboomgeneratie volwassen te worden. Lang thuis blijven wonen is niet meer vanzelfsprekend en het aantal huiszoekende jongeren groeit gestaag. De woningmarkt is echter krap. Mede in een reactie op deze situatie komt eind jaren zestig in veel West-Europese landen een kraakbeweging tot bloei. Naast de woningnood onder jongeren ageert deze ook tegen de leegstand en 'verkrotting' van panden en speculatie op de woningmarkt door 'huisjesmelkers'. Amsterdamse provo's bijten in 1964 het spits af met hun kraakacties maar al snel slaat de vonk ook naar Brabant over. In Breda begint het met de Kabouterbeweging en in 1972 zijn daar al zo'n 30 tot 40 panden door krakers in gebruik genomen. Vooral in de oude wijken van de grote steden laten de activisten van zich horen. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…