In de Deken van Miertstraat is al sinds jaar en dag het moederhuis van de Franciscanessen van Veghel gevestigd. Vroeger hadden de zusters in deze straat echter ook een huishoudschool, ulo en kweekschool (later werd dit een pedagogische academie) met pensionaat.
De zusters voorzagen hun leerlingen met andere woorden niet alleen van onderwijs, maar ook van kost, inwoning en een complete christelijke opvoeding. Het was tot ver in de twintigste eeuw nog een voor de hand liggende keuze voor meisjes, die na de middelbare school hun eerste stappen naar betaald werk wilden zetten en goed konden leren, om de opleiding tot lerares te volgen. Of om de kneepjes van het huishouden te leren waaronder voedingsleer, koken, strijken, naaien, stoppen en natuurlijk het bijhouden van een huishoudboekje.
De meeste meisjes gingen vroeger naar zo'n huishoudschool. Het aantal dat naar de mulo (later ulo) ging, lag al lager en maar enkelen gingen naar de hbs of mms.
Op een van de foto's zien we een groep van de zogeheten 'pensionaires' die les kregen van de franciscanessen, onberispelijk gekleed en met die typische lange witte kragen. Op welke scholen zij zaten, is moeilijk te zeggen. Het zouden zowel ouderejaars huishoud- of ulo-leerlingen kunnen zijn, als beginnende kwekelingen.
De kweekschool van de zusters is wel omschreven als een ‘intens godsdienstig’ instituut. Het stond onder leiding van een zuster-directrice. Een van hen, die de oudere generaties zich nog wel zullen herinneren, was zuster Antonius (1907-1994), in de wandelgang 'zuster Toon' genoemd.
Zoals ook op andere kweekscholen van zusters het geval was, zullen onder de leerlingen in Veghel zowel novicen (vrouwen die werden ingewijd in het kloosterleven) als leken hebben gezeten. Na de lessen gingen zij weer hun eigen weg, de novice terug naar het klooster en de leek naar het internaat.
Veel vrouwen legden op de kweekschool van de franciscanessen de basis van een ‘magnifieke loopbaan’ in de onderwijssector en een ‘fijn waardevol leven’, aldus een oud-kwekeling, die de zusters ook namens de andere ‘internen’ van toen bedankt. Maar hoe kijk jij terug op het internaatleven? Waarom wilde jij lerares worden en hoe waardeer jij achteraf het onderwijs van de zusters?
Bron: Annelies van Heijst, Marjet Derks, Marit Monteiro, Ex caritate. Kloosterleven, apostolaat en nieuwe spirit van actieve vrouwelijke religieuzen in Nederland in de 19e en 20e eeuw (Hilversum 2010).
Reageren
Heb jij nog op kostschool gezeten bij de zusters? Reageer dan hieronder, deel je herinneringen en vul deze pagina aan! Ook zoekt het BHIC foto's en ander oud materiaal dat een indruk geeft van het kostschoolleven. Je kunt dit sturen naar info@bhic.nl, wij voegen het dan hier toe en aan onze collectie.
Maria (Riet) van Hoeij - Janssen stuurde deze foto's:
Dilia Steeghs stuurde deze foto's van haar klas:
