Terug naar overzichtOverzicht
Ongeval op Huize Assisië

Ongeval op Huize Assisië

Gerard Veltman

12 april 2021

Mijn vader werkte in de jaren dertig bij de bisschop in Den Bosch waar hij te horen kreeg dat er een functie als portier op Huize Assisië vrijkwam. Hij solliciteerde en werd aangenomen, maar het salaris was te laag om ervan te kunnen trouwen. Hij werd verpleger en leerde door tot hoofdverpleegkundige, dat betaalde beter.

Vele jaren later kwam deze bisschop er het vormsel toedienen en vroeg aan de overste, of George er nog werkte en of hij de tafel nog een keer voor hem mocht dienen. Zeker, dat was helemaal geen probleem.

Op de dag van het vormsel was er gesteggel en onenigheid onder de broeders in de keuken, wie of er de bisschop zou bedienen aan tafel. Juist op die dag meldde mijn vader zich aan als bediende. Dat hadden ze niet verwacht…. een verpleger!

Het hoofdgebouw van Huize Assisië (foto: Brinio. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, fotonummer BR01719-DOOS150)
Het hoofdgebouw van Huize Assisië (foto: Brinio. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, fotonummer BR01719-DOOS150)

Het werd voor hem een hele zware dag, toen hij te horen kreeg dat de lift zojuist was vastgelopen. Toeval? Nu moest hij al het eten alleen met de hand naar boven brengen via de trap. Het werd een mooi verzorgd en gezellig etentje, daarom bedankten de bisschop en de overste hem voor het heerlijke eten en vroegen of hij deze woorden ook aan de keuken over wilde brengen!

De maaltijd was voorbij en het afruimen kon beginnen. Met een grote stapel borden onder zijn kin ging hij de kamer uit de gang op waar ineens… het licht uitging. Toeval? Doordat er nog een beetje licht van onder de trap op naar boven scheen vond hij de eerste trede en ging naar beneden. Omdat voor hem het een onbekende trap was miste hij een trede bij de draai. Bij het naar beneden schuiven kreeg mijn vader negen treden in zijn nek en tegen zijn hoofd. Hij was trots dat er niet een bord stuk was. De broeders die hem zagen liggen brachten hem naar de ziekenzaal.

‘s Zaterdags werd hij met spoed  overgebracht naar het ziekenhuis, waar hij in het bijzijn van mijn moeder de ziekenzalving kreeg en werd bediend. Op zondagmorgen reed ik op een geleende fiets naar mijn vader omdat mijn moeder voor de middag niet kon, zij moest zorgen voor het eten. Ik trof hem biddend in zijn kerkboek en hij zei dat hij blij was dat hij mij zag, want hij voelde dat hij niet meer lang zou leven, hij had zo’n hoofdpijn!

Hij vroeg aan mij of ik een deel van zijn zorgen van hem over wilde nemen en goed voor de kinderen en moeder zou zorgen als hij gestorven was! Even later boog hij zijn hoofd en stierf hij, 10u 40 op 23 april 1953, op 51-jarige leeftijd.

Ik was toen 15 jaar en gelijk kostwinner…

Strooike
Strooike

Een begrafenisverzekering hadden we toen nog niet. Daarom verzorgde de buurt de begrafenis. Dit was burenplicht! Dit stond toen ook in de CAO, dat de naaste buren links als rechts hier de nodige uren voor vrij kregen. Dit voor het plaatsen van het strooike op de sterfdag, het aanzeggen in de buurt dat er iemand overleden was en wanneer, waar en hoe laat de dienst plaats vond en waar, en hoe laat en waar er drie dagen `s avonds de rozenkrans gebeden werd!

Op de dag van de begrafenis werd door de buurt de overledene gedragen vanuit het huis naar kerk en graf. Als waardering kreeg men twee sigaren en soms, als het eraan zat, een borrel. Maar die laatste was niet verplicht.

Het strooike werd gehaald bij het lijkenhuisje op het kerkhof en werd voor het huis zodanig geplaatst dat men als vreemde kon zien of er een man of vrouw gestorven was.  Bij een man kwam het doodshoofd (zoals op de foto) boven het strooike uit en bij een vrouw zakte het hoofd halverwege naar beneden.

Was het een kindje, dan was het strooike opgebouwd uit een gebonden strobundel met aan weerskanten 5 staande stenen versierd met een slingertje van papier!

Dit verhaal is aangevuld op 22 juni 2021. Redactie.

Reacties

Reacties laden…

Aanbevelingen van Gerard Veltman

VerhaalBewoners van Assisië aan het woordHet is in 2004 honderd jaar geleden dat vier broeders in Huize Assisië begonnen met de opvang van verstandelijk gehandicapten jongens en mannen. De opvattingen over de zorg aan verstandelijk gehandicapten is sinds die tijd ingrijpend veranderd. Samen met bewoner Jacob Leerentveld (77) en Bart van Doveren, die al veertig jaar bij Prisma en zijn voorganger werkt, blikt de 'Seniorenwijzer' terug op een eeuw zorg voor verstandelijk gehandicapten.VerhaalHuize Assisië in BiezenmortelHuize Assisië is een initiatief van de Broeders Penitenten van de H. Franciscus van Assisië uit Boekel. In 1901 kochten zij van mejuffrouw Van Beugen uit ‘s-Hertogenbosch drie pachtboerderijen die bekend stonden als de Gasthuishoeven. Het totale oppervlakte bedroeg circa 45 hectare. De broeders bouwden op die gronden een complex voor de huisvesting van mannelijke verstandelijk gehandicapten.VerhaalWatertoren van Udenhout (Assisië)Binnen de gemeente Udenhout/Biezenmortel hebben drie watertorens gestaan; twee gebouwd door particuliere instellingen op het gebied van de zwakzinnigenzorg, en eentje voor de Kapucijnen in Biezenmortel. Twee van die watertorens stonden in Biezenmortel, waarvan één op Huize Assisië en één bij het Kapucijnen klooster. Udenhout en Biezenmortel zijn opgegaan in de gemeente Tilburg.VerhaalSloop van de watertoren van Huize Assisië in 1963“De watertoren op Huize Assisië te Udenhout begon de laatste tijd tekenen van verval te tonen. Daar hij toch geen dienst als zodanig verrichtte, en reparatiekosten te kostbaar waren, werd besloten hem neer te halen. Na een paar dagen van zwaar werk zag Cees Schoonus uit Udenhout dit weekeinde kans het bovengedeelte neer te halen, waardoor het gevaar voor vallend gesteente was verdwenen,” zo schreef de Nieuwe Tilburgsche Courant op 2 september 1963. Hoe Cees bij de sloop te werk ging vertelt zijn zoon Christ.VerhaalGeparkeerd bij huize AssisiëHet was het eerste katholieke instituut dat zich richtte op de opvang van verstandelijk gehandicapten: huize Assisië in Biezenmortel. Oorspronkelijk een initiatief van de broeders Penitenten van de H. Franciscus van Assisië uit Boekel. In 1901 kochten zij van mejuffrouw Van Beugen uit ‘s-Hertogenbosch drie pachtboerderijen die bekend stonden als de Gasthuishoeven, goed voor in totaal 45 hectare.VerhaalHet ‘strooike’Wie wat bewaart die heeft wat, en zo kwamen we bij het onderwerp van ‘het strooike’. Dit kribje met stro werd voor de deur gezet van een huis waar zojuist iemand was overleden. Daarmee was het wel de tegenhanger van de ooievaar als symbool van een geboorte. Het werd meestal in bewaring gegeven bij één van de buren.
Ongeval op Huize Assisië