In de verhalen IJssalon later eetsalon, cafetaria Laantjes op Nieuw-Borgvliet en Lekkere patates-frites van Henk en Neeltje van Nispen op Nieuw-Borgvliet maakt de schrijver melding van een derde friteszaak op Nieuw-Borgvliet. Die zaak is van Bart van Geel, Antwerpsestraatweg 468. Een zaak die later de eerste zelfbedieningszaak op Nieuw-Borgvliet wordt.
De locatie van de zaak
De locatie van de zaak van Bart van Geel van staat al op de kadastrale kaart van 1811 – 1832. In de omgeving zijn er alleen de hoeven Het Hoofdkwartier en Den Raayberg en richting stad nog een huis. Het is herberg/café Het Voske.
Omdat het café ligt aan de de grote baan later straatweg naar het zuiden, vandaar het woord Antwerps(ch)e in de naam van de baan of straat, aan de rand van de stad ligt, komt Sint Nicolaas daar aan. De Volkskrant bericht op donderdag 27 november 1924 over die aankomst.
Aan de horecabestemming van het pand komt vermoedelijk rond 1940 een eind. Overigens is huisnummer 470 ook een café met de naam “In den Koophandel”, beterbekend als “den Ballast”. Dit café is in ieder geval in de decennia 1920 en 1930 de thuishaven van de R.K.v.v. Nieuw-Borgvliet en postduivenverening Nooit Gedacht.
Bart van Geel koopt het pand
Bart van Geel koopt rond 1943 het pand, dat dan geen café meer is. In juli/augustus 1949 wenst Bart zijn pand te gaan verbouwen tot woonhuis, zuivelwinkel en iceroom. Overigens verdient Bart ook de kost als melkslijter langs de huisdeuren. Eerst met met paard en wagen later met een zogenaamde ijzeren hond, aldus zijn dochter Nel.
De voorgevel op tekening met zuivelwinkel (raam midden) en ijssalon (raam rechts). De deur tussen de twee ramen is de gemeenschappelijke gang van beide zaken.
De plattegrond van de begane grond van het pand. Duidelijk is aangegeven de winkel met toonbank en de ijssalon. De toelichting van dochter Nel van Bart verschaft meer duidelijkheid: in de winkel worden alleen zuivelproducten verkocht. Dus melk, boter, kaas en eieren.
Uitbreiding met verkoop van frites
Maar Bart is een ondernemer en hij geeft de ijssalon een tweede functie. De ruimte wordt ingericht met een gaskachel om frites te bakken, waardoor een cafetaria/eetsalon ontstaat. De start van frites-verkoop valt op te maken uit de op 6 oktober 1953 afgegeven Hinderwetvergunning. In de vergunning wordt gesproken over “inrichting, voor de oprichting … van in 1951”.
De situatietekening van de salon, zoals aangeleverd bij de vergunningaanvrage bij het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom. Vermeldende de ijsconservator en de gaskachel.
De binnen- en buitenzijde van de zaak op foto
De binnenzijde van de zuivelwinkel en cafetaria/eetsalon zijn te zien op deze foto’s die zijn opgenomen in het boekwerkje samengesteld ter gelegenheid van de 50-jarige bruiloft van Bart. Een boekwerkje in bezit van dochter Nel van Bart. Let op de naam van de eetsalon “ ’t Foske”.
Uit de tijd van het cafetaria herinnert dochter Nel zich dat er een muntautomaat binnen stond waaruit tegen betaling pinda’s kwamen. Oud-Borgvlieter Cees Iriks heeft de herinnering aan aan tafelvoetbalspel in de zaak van Bart.
De binnenkant van de zuivelwinkel is ook duidelijk te zien op deze foto uit de beeldbank van West-Brabants Archief. Op de foto staan Bart, zijn echtgenote en zoon Jan.
Eveneens uit voormeld boekwerkje een foto van het pand vanaf de Antwerpsestraatweg.
Het einde van het cafetaria
Helaas rijdt in 1957 of 1958 een autobus met militairen de hoek van het cafetaria binnen, aldus de mededeling van dochter Nel in januari 2022. Zij herinnert zich, dat de soldaten in de bus met hun kin en tanden op de rugleuning van de bank voor hen in de bus klappen. Verzorging van de gewonden vindt plaats bij de rechter buurman van Bart, boer Koolen. Oud-Borgvlieter Adri Verbraak herinert zich het voorval ook. Het ongeval leidt tot nieuwe plannen van Bart.
Van cafetaria naar zelfbedieningswinkel
Op 2 oktober 1958 dient Bart een bouwaanvrage in voor een grotere winkel (te weten een zelfbedieningszaak) die later door zoon Jan wordt overgenomen. Bart sluit zich aan bij de winkel- en supermarktenketen “De Spar”. De naam is een afkorting van “Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig”. De gevel van de zaak wordt gesierd met “De Spar 10%”, zo is te zien op de foto van tegen 1960 uit meerbedoeld boekwerkje.
Overgang naar zoon Jan van Geel
Op enig moment draagt Bart de zaak over aan zoon Jan, die ook nog een melkroute heeft op Nieuw-Borgvliet. Zijn naam gaat de gevel sieren, zo is te zien op een foto uit 1995.
Dit stuk geschiedenis is mede tot stand gekomen door de vriendelijke medewerking van Bart’s dochter Nel.
Lees ook
IJssalon later eetsalon, cafetaria Laantjes op Nieuw-Borgvliet
Lekkere patates-frites van Henk en Neeltje van Nispen op Nieuw-Borgvliet
