Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.
De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Op 26 mei 1943 werd Vught vlak voor twee uur ’s nachts opgeschrikt door een enorme klap. Bij de IJzeren Man explodeerde een Avro Lancaster III ED660 van het 101 Squadron. Jeroen van den Eijnde schrijft daarover uitgebreid in het boek Vught in de Tweede Wereldoorlog (Vught, 1994) op p. 122-124. Het vliegtuig was samen met 758 andere bommenwerpers op weg naar Düsseldorf. Het aantal verliezen bedroeg die nacht 27 toestellen, waarvan één in Vught werd neergeschoten, vermoedelijk door Flak. Het toestel had dus nog zijn volle bommenlading toen het neerkwam. De bemanning bestond uit Sgt. Vernon John Sheldrake Tindale, piloot (20); Sgt. Alexander Thomas Mitchel Wright (31), navigator; Sgt. Brian Cyrus Ainsworth (22), radiotelegrafist en boordschutter; Sgt. Ernest Shackleton (21), boordwerktuigkundige; Sgt. Cyril Walter Bates (20), boordschutter); Sgt. Arthur Sylvanus Thomson (20), boordschutter (RCAF) en Sgt. Derrick Lewis Berresford (21), bommenrichter. Ze kwamen allemaal om.
De lijken van zes van hen werden onmiddellijk door de Duitsers geborgen. Op 28 mei werden ze begraven op het kerkhof van de O.L. Vrouweparochie. Pas twee maanden later, op 27 juli, werd het stoffelijk overschot van piloot Tindale gevonden in een korenveld. Op 30 augustus 1943 werden ze alle zeven herbegraven op het oorlogskerkhof in Uden. Berresford en Tindale liggen daar in de graven 5 C 1-2; de anderen in de graven 5 D 9-13. In het concentratiekamp Vught ontstond even paniek onder de slapende gevangenen die dachten dat de barak waarin ze lagen in brand stond, zoals een van hen achteraf beschreef: “de barak werd door een helsche vlam daghelder verlicht en ruiten sprongen bij tientallen tegelijk. Slaapdronken doken een paar honderd man tegelijk uit hun bedden, velen, die 2 of 3 hoog sliepen, lieten zich pardoes op den grond vallen; jammerkreten van hen die zich bezeerd hadden, klonken overal…”. Mochten er nog mensen zijn in Vught die meer weten van deze of andere crashes en die kennis met ons willen delen, dan zijn zij hierbij van harte uitgenodigd.
