Terug naar overzichtOverzicht
Avro Lancaster

Neergestorte vliegtuigen in Udenhout 1940-1945

Rien Wols

27 september 2012

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

Avro Lancaster

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Op 21 juli 1944 stortte rond 01.45 uur bij de Quinrijnstokstraat een Avro Lancaster III van het 75 Squadron neer. Dit squadron was een Nieuwzeelands eskader binnen Bomber Command van de RAF. Op zijn laatste vlucht - met als doel de olie-installaties van Meerbeck-Homberg - bestond de bemanning van de Lancaster ND752 uit een mix van nationaliteiten. Er waren twee Nieuwzeelanders aan boord, de piloot F/O Henry John Burtt (31) en radiotelegrafist W/O Gottfred Lyall Gillan (31). De rest van de bemanning bestond uit boordwerktuigkundige Sgt. Vernon Charles Cornish (20) (RAF); navigator F/Sgt. V. Connell (RAAF); bommenrichter W/O I H.J.W. Coedy (RCAF); en de boordschutters Sgt. Walter Frederick Carter (21) (RAF) en Sgt. George Arthur Levy (RAF). Alleen Coedy en Connell overleefden de crash. Connell werd meteen gevangen genomen door de Duitsers en overgebracht naar het krijgsgevangenenkamp Stalag Luft 7 bij Bankau in Silezië. Coedy wist aanvankelijk te ontsnappen, maar werd op 7 augustus in Antwerpen alsnog gepakt. Ook hij kwam in Luft 7 terecht. De overige vijf bemanningsleden kwamen om en werden begraven op het Tilburgse kerkhof Vredehof langs de Gilzerbaan (graven B 58-62). Zij liggen naast de bemanning van de Lancaster die vijf minuten vóór hen in Tilburg neergestort was en die het geen van allen hadden overleefd.

Op 18 september 1944 kwam om 16.34 uur bij buurtschap ’t Winkel een B-24J Liberator van 491BG/854BS naar beneden.

Het wrak van de B-17. Fotograaf: J. de Bont, Waalwijk. Bron: Collectie HKK Onsenoort.

Ruim een maand later, op 21 november 1944, kwam er opnieuw een Amerikaanse bommenwerper neer in Udenhout. Nu ging het om een B-17G Flying Fortress (serienummer 43-38141, call sign R5-V) van 487BG/839BS, gevlogen door 2nd Lt. B.E. Davidson.

De R5-V was opgestegen van vliegveld Lavenham voor een bombardementsmissie op Hamm, een belangrijk spoorknooppunt. Vlak voor het doel bereikt werd, werd het toestel geraakt door Flak. Eén motor viel uit en in een tweede ontstond brand, waardoor het vliegtuig onbestuurbaar werd.

Nadat Davidson het bevel had gegeven om het toestel te verlaten, zette hij het op de automatische piloot. De hele bemanning landde veilig aan hun parachutes en werd door de Duitsers krijgsgevangen gemaakt.

De bommenwerper vloog op eigen kracht nog zo'n 175 kilometer door, waarna het ten slotte langs de Schoorstraat in Udenhout neerstortte. (Bron: Pouwel Pouwels, Vliegtuigcrashes 1940-1945 in Midden-Brabant. (Onsenoort, 2018), p. 136-138).

Wellicht zijn er nog mensen in Udenhout die hier meer van weten en die die kennis met ons willen delen. Alle aanvullingen op de verhalen over deze crashes zijn natuurlijk van harte welkom.

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…