Terug naar overzichtOverzicht
Handley Page Halifax

Neergestorte vliegtuigen in Rucphen 1940-1945

Rien Wols

6 juni 2012

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

Handley Page Halifax

Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Op 22 juni 1943 stortte om 01.32 uur bij de Posthoorn een Halifax II-bommenwerper (registratienummer W1271 call sign VR-P) van het 419 Squadron neer. De piloot van dit toestel was Sgt. C.R. Pearce. Dit vliegtuig maakte deel uit van een grote aanval op Krefeld, waarbij veel bommenwerpers niet terugkeerdern. Ook in Brabant viel behalve in Rucphen een aantal deelnemende bommenwerpers neer, namelijk in Alphen, Asten, Bergeijk, Berlicum, Boxtel (2), Deurne, Dinther, Maarheeze, Oeffelt, Oudenbosch, Sint Anthonis, Uden en Woensdrecht.

P-51 Mustang

De Halifax die neerkwam bij de Posthoorn werd neergeschoten door Lt. Wilhelm Johnen van 5/NJG 5, det. 2./NJG 1. De gehele bemanning, bestaande uit Nieuw-Zeelanders, een Canadees en een Brit, kwam hierbij om. Het waren: piloot Sgt. Colin Rees Pearce (22) (RNzAF), onderscheiden met de Distinguished Flying Medal; boordwerktuigkundige Sgt. Joseph John Francis Holland (RCAF); navigator F/Sgt. William Tidswell Ellis (27) (RNzAF); bommenrichter Sgt. Glyn John Davies Thompson (27) (RAF); radiotelegrafist Sgt. William James Randall (23) (RAF);en de boordschutters  F/Sgt. Edgar Lester Robson (27) (RNzAF) en Sgt. James Galloway (21) (RAF). Ze liggen allemaal begraven op het militaire erekerkhof in Bergen op Zoom. Met dank aan Frank van Overveld en - voor de correctie van de Duitse aanvaller - Ad van Uffelen.Op 21 mei 1944 stortte rond 17.00 uur een North American P-51C Mustang (42-103295) van 339FG/503FS neer in Sint Willebrord. De piloot van dit vliegtuig was 1st Lt. R.F. Mulvey (geboren in 1923). Hij overleefde de crash en werd krijgsgevangen gemaakt. Hij zat gevangen in Zuid-Duitsland (Beieren of Zwarte Woud), en werd op 28 april 1945 bevrijd. Mulvey overleed in 1958.Op 17 juni 1944 stortte om 01.00 uur op Nederheide opnieuw een Halifax III-bommenwerper met registratienummer LW433 neer. Deze was van het 434 Squadron en werd gevlogen door F/Sgt. J.F. Haldenby.

Net als hijzelf was zijn hele bemanning Canadees, met uitzondering van de boordwerktuigkundge Sgt. Peter Dennis Victor Ager (19), een van de drie bemanningsleden die de crash niet overleefden. Ager werd begraven op het kerkhof in Zundert (graf 1). De twee andere gesneuvelden waren radiotelegrafist W/O II William Adrian Good (21) en boordschutter P/O Albert Edward Charles Boehmer (19). Zij vonden hun laatste rustplaats op het Canadese oorlogskerkhof in Bergen op Zoom, graven 7 G 10 en 7 G 11.

Piloot Haldenby en bommenrichter Sgt. J.H. Dougherty werden meteen krijsgevangen gemaakt. Navigator F/Sgt. E.J. Downing wist aanvankelijk uit handen van de Duitsers te blijven, maar werd uiteindelijk op 7 juli 1944 in Antwerpen toch gearresteerd en verdween ook in krijgsgevangenschap. Alleen boordschutter Sgt. T. Inverarity slaagde erin definitief te ontsnappen aan krijgsgevangeschap.

Short Stirlings

Op 18 september 1944 ten slotte, stortte rond 15.40 uur bij Zegge, in de richting van Bosschenhoofd, een Short Stirling IV-bommenwerper van het 570 Squadron neer. De piloot van dit vliegtuig was P/O D.H. Balmer. Het 570 Squadron was gespecialiseerd in “special operations” en ging in juli 1944 over op Short Stirlings. Met die toestellen nam het in september 1944 deel aan Operatie Market Garden. De Stirlings fungeerden daarbij als trekkers van zweefvliegtuigen (gliders) en voor het droppen van voorraden. De gecrashte Stirling was naar alle waarschijnlijkheid op een bevoorradingsmissie naar Arnhem.

Bij de crash raakte Air Despatcher Corp. Alfred Ernest Barker (31) zwaar gewond. Hij stierf aan zijn verwondingen in het ziekenhuis van Roosendaal, waar hij ligt begraven op het algemene kerkhof, graf  3 1. De anderen overleefden het allemaal. Boordwerktuigkundige Sgt. T. Ireland en boordschutter F/Sgt. J.T. Archer werden krijgsgevangen genomen door de Duitsers, de andere zeven mensen aan boord wisten zich in veiligheid te brengen. Dat waren: piloot P/O D.H. Balmer (RCAF), co-piloot F/O G.A. Mombrun, navigator F/O. V.C. Keag, bommenrichter P/O E.G. Blight, radiotelegrafist F/Sgt. R.J. Kempton, Air Despatcher Drv. W.H. Bridgeman en F/Sgt. R.W. Crabb.

Dat is wat we weten van deze crashes. Wellicht hebben de neergestorte toestellen nog schade hebben aangericht of zelfs slachtoffers gemaakt aan de grond. Maar op deze en andere vragen hebben vast nog wel mensen in Rucphen een antwoord.

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…