Terug naar overzichtOverzicht
Handley Page Hampden

Neergestorte vliegtuigen in Moergestel 1940-1945

Rien Wols

27 april 2012

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

Handley Page Hampden

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Op 1 augustus 1942, om 03.10 uur, stortte langs de weg van Moergestel naar Oirschot een Handley Page Hampden I bommenwerper neer van het 14 OTU. De piloot van dit toestel was Sgt. E.F. Collins.

De Hampden N9062 (call sign "K" for King) was in de late avond van 31 juli opgestegen vanaf zijn basis Cottesmore bij uitstekend weer en heldere maan. Het doel van die avond was Dusseldorf, het centrum van de Duitse staalindustrie. Dertig van de 630 bommenwerpers die aan deze missie deelnamen, zouden niet terugkeren. De bemanning van de N9062 bestond naast de piloot uit de radiotelegarfisten/boordschutters Sgt. G.B. Russell en Sgt. M.S. Whiting en waarnemer Sgt Leonard Lobb.

Op de terugweg van Dusseldorf werd de N9062 aangeschoten door een Duitse nachtjager, waarna de bommenwerper in aanraking kwam met een hoogspanningsleiding. Om ongeveer 03.10 uur stortte de Hampden neer in een perceel bouwland naast de provinciale weg Moergestel-Oirschot. Veldwachter R.A. van Geersaem hoorde de klap. Terwijl hij zich nog klaar maakte om op onderzoek uit te gaan, kreeg hij een telefoontje van de burgemeester om het vliegtuig te gaan zoeken.

Bij het wrak aangekomen trof hij één persoon naast en één onder het vliegtuig aan, beiden zwaar gewond. De vierde man bevond zich eveneens onder het vliegtuig. De agent veronderstelde dat deze man wel dood zou zijn, maar toen die eenmaal uit zijn benarde positie bevrijd was, bleek hij springlevend en zelfs zonder enig letsel te zijn.

Inmiddels was ook P.J. van Rooy, wachtmeester der Marechaussee van de Brigade Oisterwijk gearriveerd, later gevolgd door twee van zijn collega’s. Eén van de zwaargewonden werd met de auto naar het St. Elisabethziekenhuis in Tilburg vervoerd en overgegeven aan de Duitse Wehrmacht. Dat was Leonard Lobb uit Cornwall, die nog dezelfde dag in het ziekenhuis stierf, 29 jaar oud. Hij werd begraven op Vredehof in Tilburg, graf A 1 24.

De Duitsers haalden later de andere zwaargewonde met een ziekenauto op en maakten hem, samen met de andere twee nog levende bemanningsleden, krijgsgevangen.

Messerschmitt Bf 109

(Deze gegevens zijn ontleend aan een artikel door Gerrit Kobes in de Tilburgse Koerier van 21 september 1989).Op 22 februari 1944 crashte Uffz. Friedrich Wilhelm Kratz (19) om 12.20 met zijn Messerschmitt Bf 109G-6 van het 8./JG 1. Hij kwam daarbij om het leven en ligt nu begraven op Ysselsteyn, graf CQ-8-186.Dankzij Gerrit Kobes weten we wat meer over de Hampden. Maar wat is er op 22 februari 1944 gebeurd? Heeft de Duitse piloot een noodlanding moeten maken vanwege motorpech of is hij neergeschoten door geallieerde jagers? Zijn er bij deze crashes aan de grond nog slachtoffers gevallen of gebouwen beschadigd? En waar zijn de vliegtuigen precies neergekomen? Er zijn vast nog mensen in Moergestel die hier wél meer van weten!

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…