Terug naar overzichtOverzicht

Neergestorte vliegtuigen in Luyksgestel 1940-1945

Rien Wols

26 april 2012

Bijgewerkt op 8 mei 2019

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen, waarvan vier in Luyksgestel.

Avro Lancaster

Op 2 februari 1943 schoot Major Streib van het I/NJG 1 rond 21.00 uur een Avro Lancaster I bommenwerper (W4819) van het 44 Squadron neer. De gehele bemanning: piloot Sgt. Ronald Hordon (22); navigator Sgt Phillip Bernard Copp (20); radiotelegrafist W/O Edward Charles Lawrence (21) (RCAF); boordschutter Sgt Frank Reginald William Checketts (26); bommenrichter Sgt. Lisle Cox; boordschutter Sgt. Edward George Harrold en boordwerktuigkundige Sgt. Ian Craig Traill (26), kwam om. Ze liggen allen begraven te Woensel, graven JJB 7, 9, 12, 15-18.

Dat deze bemanning niet echt naast elkaar ligt, komt doordat de bemanning van een ander toestel tussen hen in ligt. Het gaat om een Halifax die net als deze Lancaster neerkwam bij de Lommelsedijk. Deze Halifax II (W7882) van het 102 Squadron was in botsing gekomen met de Lancaster W4819.

Ook van de Halifax overleefde geen van de bemanningsleden het: piloot F/Sgt. Hugh Alexander Ross Thomson (21), boordwerktuigkundige Sgt. Glyndwr Guerrier (23), navigator Sgt. Richard William Goffin (31), bommenrichter W/O Douglas Hubert Watt (26)(RCAF), radiotelegrafist Sgt. Harry John Naylor en de boordschutters Sgt. Douglas Victor Gwilliam (25) en Sgt. Ronald Frank Lillywhite (20)(RAAF) liggen net als de bemanning van de Lancaster in Woensel begraven, JJB 6,8, 10-11, 13-14 en 19. De Australiër Lllywhite was onderscheiden met de Distinguished Fklying Medal.

Handley Page Halifax

Johan Biemans heeft deze dubbelcrash in 1990 uitgebreid beschreven in De Eyckelbergh nrs. 789 en 790. Uit dit artikel komt ook bovenstaand situatieschetsje. Op 25 maart 1944 stortte rond 00.30 opnieuw een Lancaster III (JB671), nu van het 97 Squadron, in Luyksgestel neer. Opnieuw kwam de voltallige bemanning om het leven: piloot P/O William Darby Coates (20, drager van de DFM), boordwerktuigkundige Sgt. Bertram Horace Nicholas (23), navigator F/Sgt. Stanley Nuttall, bommenrichter F/O John Moody Baldwin (23)(RCAF), radiotlegrafist F/Sgt. William Chapman (22) en de boordschutters Sgt. Frank Thompson en Sgt. William Lambert York rusten in een collectief graf te Woensel, KK 28-31. Iets beter liep het af voor de bemanning van de Lancaster III (ND819) van het 635 Squadron die op 22 mei 1944 rond 01.20 uur werd neergeschoten door een Duitse nachtjager. Piloot W/O J.A. Porter en boordwerktuigkundige F/Sgt P. Tweedy wisten zich met hun parachute te redden. De overigen, boordschutter F/Sgt. Alan Arthur Jepson (21) (RCAF), radiotelegrafist F/Sgt. Lewis John Making (22), boordschutter W/O Geoffrey Arthur Douglas Mould 21), navigator Sgt. Ernest Jones Rowlands (24) en bommenrichter F/Sgt. Marshall Brian Rumbles (22), vonden de dood.

Douglas C47-A

Jepson is als Canadees na de oorlog herbegraven in Groesbeek, graf XVI B 10, Rumbles en Making liggen in Woensel (KK 51 en 52). Rowlands is begraven op het oorlogskerkhof in Nederweert, graf 3 A 4. Het lichaam van Mould is nooit geïdentificeerd, waardoor hij als vermist te boek staat. Zijn maam staat vermeld op paneel 214 van het Runnymede Memorial. Ook over deze crash heeft Johan Biemans uitgebreid geschreven in De Eyckelbergh. Porter kwam in contact met het Belgische verzet en bereikte in burger en met valse papieren Antwerpen, waar hij in juni door verraad in Duitse handen viel en uiteindelijk in het krijgsgevangenenkamp Stalag Luft 7 in Opper-Silezië terechtkwam. In januari 1945 werd hij bij Potsdam door de Russen bevrijd. Tweedy landde op Nederlandse bodem en is met hulp van de ondergrondse uiteindelijk in Geel terechtgekomen. Op 3 september maakte hij de bevrijding van Brussel mee en op 8 september 1944 was hij weer in Engeland terug. In een poging de bruggen over de Maas, Waal en Rijn te veroveren, startten de geallieerden in september 1944 de Operatie Market Garden. Daarbij werden luchtlandingstroepen aangevoerd met vliegtuigen van het type C-47A Skytrain. Op 17 en 18 september zijn er daarvan meerdere neergestort, onder andere in Luyksgestel op 17 september 1944.

De vierkoppige bemanning van de Skytrain, bijgenaamd "Little Sathel", bestond uit piloot 1st Lt. Calvin A. Gifford, co-piloot 2nd Lt. Herman H. Dedloff, crew chief T/Sgt. Benjamin Siano en radiotelegrafist S/Sgt. William S. Frolli. Ze vond bij deze crash allemaal de dood. Het toestel was in de linker motor geraakt door Flak en daarna in brand gevlogen. Het vliegtuig raakte in een vrille en beide vleugels braken af. De volledige bemanning ligt begraven op Chattanooga National Cemetery, Tennessee, Verenigde Staten, graven Y-560-561.

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Neergestorte vliegtuigen in Luyksgestel 1940-1945