Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.
De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Op 30 juli 1943 stortte Lt. Josef Wieser (20) om 10.15 bij Lith neer met zijn Focke Wulf Fw 190A-4 van het 5./JG 1, neergeschoten door een geallieerde tegenstander. Lt. Wieser overleefde het niet en ligt sinds 1949 begraven op de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn, graf CI-2-45. En op 28 januari 1945 crashte om 12.30 uur een Amerikaanse B-17G van het 96BG/337BS, gevlogen door 2nd Lt. E.E. Dasso. Over deze crash verscheen in december 2014 in het tijdschrift Tussentijds, een uitgave van de Stichting ‘De Werkende Mens’ uit Oss, een artikel van de hand van Joop Thuring. Dankzij de vriendelijke medewerking van de auteur en de redactie van Tussentijds kun je dat artikel hier lezen.
Joop Thuring voegde daar nog het volgende aan toe: “eind mei bereikte mij het droeve bericht dat Hans Diks, de ‘toeleverancier’ van het oorspronkelijke artikel, plotseling was overleden. Hans was een toegewijde archiefmedewerker die je enthousiast maakte. Hij dacht met je mee en kwam spontaan met archiefstukken aandragen waarvan je het bestaan niet eens wist. Hiermee kon je een historische belevenis, ook wel ‘oral history’ genoemd, objectief onderbouwen zoals het bovenstaande fraai aangeeft. Hij was een stimulerende wegwijzer en aandrager, zowel letterlijk als figuurlijk, van de regionale jongste geschiedenis. Een proactieve instelling voor zijn ‘klanten’ en naar ik begreep ook bij zijn Osse collega’s. Ondanks de uitpuilende archiefkasten laat hij een leegte achter. Heesch, 20 augustus 2015”. Dat zijn de kale feiten over deze crashes. Maar die laten nog veel vragen open. Heeft de Duitse piloot zich nog in veiligheid kunnen brengen? En wat is er vervolgens gebeurd? Zijn er aan de grond nog slachtoffers gevallen of gebouwen beschadigd? Er zijn vast nog mensen in Lith die hier wél meer van weten!
