Terug naar overzichtOverzicht
Neergestorte vliegtuigen in Lieshout 1940-1945

Neergestorte vliegtuigen in Lieshout 1940-1945

Rien Wols

25 april 2012

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

Short Stirling bommenwerper

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder.

Op 26 juli 1943 stortte om 00.28 uur een Short Stirling III (EE906) van het 620 Squadron in Lieshout neer, nadat hij was beschoten door een Duitse nachtjager van het I/NJG 1, gevlogen door Major Werner Streib. De piloot van de bommenwerper, F/Sgt. Joseph Roderick Gerald Macdonald (RCAF) en vier andere leden van zijn bemanning, bommenrichter Sgt. Howard Hadfield (23); boordwerktuigkundige Sgt. Gwynfryn Jones, (23); navigator Sgt. Joseph Ballard Lamont (23) en radiotelegrafist/boordschutter Sgt. John McLauchlan (29) vonden de dood. Zij liggen begraven in een collectief graf EE 78-82 te Woensel.

Hanley Page Halifax III

De twee overige bemanningsleden, Sgt. J. Daly en Sgt. C.H. Mutton overleefden de crash, maar werden aan de grond gevangen genomen. Zij keerden na de oorlog terug naar Engeland. Majoor Streib schoot die nacht nog drie andere bommenwerpers uit de lucht, die respectievelijk neerkwamen in Nistelrode, Elsendorp en Oisterwijk.Op 25 mei 1944 werd rond 01.18 uur opnieuw een geallieerde bommenwerper boven Lieshout door een Duitse jager neergeschoten (dit keer door Major H-W. Schnauffer van het II/NJG 1). Met de bemanning van deze Handley Page Halifax III (HX320) van het 158 Squadron liep het in zijn algemeen beter af dan met de bemanning van de Stirling. Ze overleefden het allemaal, zij het dat alleen F/Sgt. R. Barnes uit handen van de Duitsers wist te blijven. De overige zes: piloot P/O M.V. Lawrence (RCAF); P/O R.P. Freeman; P/O R.D. MacFayden (RCAF); Sgt. M.J. Christie; F/O J.B. O’Hara (RCAF) en Sgt. R.E. Stubbs, werden op verschillende momenten krijgsgevangen gemaakt. Ze landden met hun parachutes bijna allemaal in Mariahout, waarbij twee van hen hun enkel braken, waardoor ze vrijwel onmiddellijk gevangen genomen werden. Beide crashes en de gevolgen voor de bemanning staan uitgebreid beschreven in het boek van Jos Bekx, Lieshout buiten schot : Lieshout en Mariahout in de oorlogsjaren 1940-1945. (Lieshout, 1994). Daarin wordt ook nog melding gemaakt van het neerstorten van een Duits jachtvliegtuig in het Broek op 15 maart 1944. Micha Klomp vertelt daar nog iets meer over in nr. 6 van D'n Effer 25 (2012) op p. 12-14: een luchtgevecht tussen een Amerikaanse P-47 Thunderbolt en een Duitse Messerschmitt Bf 109-G6 loopt slecht af voor de laatste. Eerder werd dit aangenomen:

Piloot Capt. Emil Bitsch (27) weet zijn aangeschoten toestel nog te verlaten, maar komt toch om. De Messerschmitt boort zich zo diep de grond in, dat het wrak bij een Duitse bergingspoging in tweeën breekt. Alleen het staartstuk komt los, de cockpit en de motor zitten nog steeds onder de grond.

Nu blijkt dit niet te kloppen: Emil Bitsch van 8/III Jg 3 crashte met zijn Bf-109G6 ten oosten van Schijndel, langs de Steeg [zie correctie: Thijs Hellings 29 januari 2015]  Dit is ook terug te vinden in het Verliesregister en de biografie van Capt. Bitsch op de website Find a grave.

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…