Terug naar overzichtOverzicht
C47-A Skytrain

Neergestorte vliegtuigen in Hoogeloon, Hapert en Casteren 1940-1945

Rien Wols

13 april 2012

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

C47-A Skytrain

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Tijdens de Operatie Market Garden kwamen in Hoogeloon twee vliegtuigen neer. Market Garden was bedoeld om de bruggen over de Maas, de Waal en de Rijn in te nemen. Daarbij werden op grote schaal transportvliegtuigen, de Douglas C-47A Skytrain, ingezet, die zweefvliegtuigen achter zich aantrokken met zwaarder materieel en manschappen of  groepen parachutisten vervoerden.Op 17 september 1944 begon de grootscheepse actie. De C-47's werden zwaar beschoten door Duits luchtafweergeschut en rond 13.00 uur werd de 'Clay Pigeon’ (de Kleiduif) van 1st Lt. G.R. Brassesco van 436TCG (Troop Carrier Group) / 82 Squadron getroffen, waardoor het toestel (met serienummer 42-100672) brandend naar beneden kwam even ten noorden van Casteren. Flight engineer Sgt. Joe Curreri bracht zich met een parachutesprong in veiligheid. Hij werd opgevangen door pastoor Gijsbers en verborgen in Casteren, en later overgedragen aan Adriaan Goossens, die een grote groep verzameld had.

Harry Tinckom (bron: coll. HKK Platella Villa)
Harry Tinckom (bron: coll. Heemkunde Kring Platella Villa)

Daartoe behoorden andere bemanningsleden van de Clay Pigeon, zoals Guide Brassesco, de piloot, die brandwonden en twee gebroken benen had; co-piloot 2nd Lt. Joseph Andrews die ook zwaar gewond was (beiden waren uit het brandende vliegtuigwrak gered door Tinus Smetsers uit Casteren) en S/Sgt. Harry Tinkcom, de radiotelegrafist, die ook een geslaagde parachutesprong had gemaakt en door de pastoor in veiligheid was gebracht. Op 21 september vond deze groep aansluiting bij Engelse troepen.

Terwijl de bemanning er dus relatief goed was afgekomen, goldt dat niet voor de meevliegende paratroopers, getuige het ooggetuigeverslag van Joe Curreri: “het middendeel van de romp stond in lichterlaaie. De paratroopers duwden en elleboogden zich als een panikerende kudde schapen in wilde chaos een weg naar de open deur. Een voor een zag ik ze springen. Door de vaste kabels gingen hun parachutes snel open. Maar de vlammen die achter uit het vliegtuig sloegen, reikten naar hen als een enorme, vurige hand en ik zag met afgrijzen hoe hun parachutes als een fakkel in de hens gingen.” Aan de grond zag hij later nog de geblakerde resten van de laatste twee para’s die niet meer hadden kunnen springen en in het brandende wrak waren omgekomen.

Jongetje op het wrak van de Lancaster (coll. Heemkunde Kring Platella Villa)
Jongetje op het wrak van de Lancaster (coll. Heemkunde Kring Platella Villa)

Twee dagen later, op 19 september 1944, stortte bij buurtschap De Pals in Hapert [of in Het Goor in Bladel, zie reactie Bart Beex op 10 november 2021]een Lancaster III bommenwerper (PB299) neer van het 467 Squadron, gevlogen door F/O A.C. Findlay. De bemanning bestond vooral uit Australiërs. Vier van hen kwamen om bij de crash: Sgt. Dennis Henry Francis Burton (RAAF); Sgt. Harry Hemingway (21) (RAF); F/Sgt. Robert Keith Emrose (21) (RAAF) en F/O William John Woods (27) (RAAF). Zij zijn begraven op het oorlogskerkhof in Bergen op Zoom, graven 30 B 2-5.

Veldgraven van de gesneuvelde bemanningsleden van de Lancaster (coll. Heemkunde Kring Platella Villa)
Veldgraven van de gesneuvelde bemanningsleden van de Lancaster (coll. Heemkunde Kring Platella Villa)

Twee bemanningsleden werden krijgsgevangen gemaakt, namelijk F/Sgt. N. Willington (RAAF) en F/Sgt. C.F. Larkin (RAAF). De piloot Alec Findlay slaagde erin uit handen van de Duitsers te blijven. Hij kwam op 23 september in contact met Britse troepen.

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…