Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.
De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd).
Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Op 1 juni 1944 stortte rond 01.05 uur in Lepelstraat een geallieerde bommenwerper van het type Handley Page Halifax V (LL276) neer. Het toestel van het 138 Squadron werd neer geschoten door een Duitse nachtjager.
Piloot W/O Henry Francis Graham Murray (23), boordwerktuigkundige Sgt. Thomas McCluskey (29), navigator F/O Leonard John Solomon en de boordschutters Sgt. Alexander Peter Cliff-McCulloch (28) en Sgt. Roy Robinson (20) sneuvelden en liggen nu begraven op het militaire kerkhof in Bergen op Zoom, graven 3 A 8-9 en 3 A 1-3.
Navigator F/O J. Pearcey (RCAF), bommenrichter F/Sgt. L.P. Notton en radiotelegrafist Sgt. F. Stead overleefden de crash en werden door de Duitsers gevangen genomen.Op 21 juli 1944 kwam rond 11.15 uur een Amerikaanse bommenwerper, een B-24J van het 446BG/705BS (registratienummer 42-100315) "Quivering Box" genaamd, in de Auvergnepolder neer. Het toestel was geraakt door Flak vanaf het vliegveld Gilze Rijen.
Slechts drie van de elf bemanningsleden overleefden de crash. Dat waren piloot Capt. E.H. Sherman, boordwerktuigkundige T/Sgt. W.S. Lutes en radiotelegrafist T/Sgt. W. Kopczynski. Zij werden krijgsgevangen gemaakt. De overige bemanningsleden kwamen allemaal om. Co-piloot 1st Lt. J.E. Hand jr. en de boordschutters S/Sgt. E.E. Jackson, S/Sgt. L.C. Olsen S/Sgt. J.T. Clayton hebben hun laatste rustplaats gevonden in de Verenigde Staten.
De overige vier zijn begraven op de Amerikaanse erebegraafplaats in Margraten: navigator 1st Lt. Glenn W. Hoffman (23) (graf N 10 2); bommenrichter 1st Lt. Nelson T. Segraves (graf H 15 19); boordschutter Capt. Calvin T. Ballard (graf H 14 18) en boordschutter S/Sgt. William A. McDonald (graf L 8 17).
Voor Hoffman, drager van de Air Medal, 3 Oak Leaf Clusters en het Distinguished Flying Cross was het wel een heel bitter lot. Dit was zijn 30ste en in principe laatste missie voordat hij tot Captain zou worden gepromoveerd. Met die rang zou hij Squadron Navigator zijn geworden en vrijgesteld zijn van gevechtsdienst.
Op 1 november 1944 crashte rond 17.00 uur opnieuw in Lepelstraat een bommenwerper, dit keer een Avro Lancaster III van het 106 Squadron (registratienummer PB303) met achter het stuur F/O. G.J. Symes. met achter het stuur F/O George J. Symes (27). Frans de Vries wees ons op meer informatie, te vinden op www.lepelstraat.com (waarvoor dank). Het toestel is die middag vertrokken vanaf vliegbasis Metheringham (GB) voor een bombardementsmissie op Homberg (Dld.). Vermoedelijk is de bommenwerper geraakt door afweergeschut, want voor het neerstortte was een deel van een motor verdwenen en de romp zwaar beschadigd, terwijl het bommenluik openstond. Desondanks is de bemanning nog aan een terugvlucht begonnen, maar na zo'n drie kwartier crashte het vliegtuig bij de Lepelstraat. De zevenkoppige bemanning kwam om. Zij zijn begraven op de Canadese begraafplaats in Bergen op Zoom. Piloot Symes, boordwerktuigkundige Alfred F. Harris (24), bommenrichter John Arthur Smith (20) en de boordschutters Clifford Eugene Leroy Cook (19) en John Anthony Crisp (19) kregen een gezamenlijk graf (6 G 5-9). Navigator Cyril Ernest Bayliss (22) werd begraven in graf 6 G 10, Radio Officier Lesley W. Perry (22) in graf 6 A 7.
Op 1 november 2019, 75 jaar na de gebeurtenis, is nabij de Kijkuit een monument ter ere van deze bemanning onthuld.
En een maand later, op 1 december 1944, stortte F/Sgt R.G. Parker met zijn Spitfire IX van het 222 Squadron neer in de Auvergnepolder. Veel meer weten we niet van deze crashes. Hebben de bemanningen van de bommenwerpers of de piloot van de Spitfire het overleefd? En zo ja, wat is er verder van hen geworden? Zijn er aan de grond nog slachtoffers gevallen of gebouwen beschadigd? We hopen dat er in Halsteren nog mensen zijn die hier meer van weten!
Dit verhaal is aangevuld met gegevens over de Avro Lancaster die op 1 ovember 1944 neerstortte bij Lepelstraat. Redactie.
