Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.
De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. In Dongen zijn in de oorlogsjaren vooral Duitse vliegtuigen neergestort. Op 18 april 1941 kwam om 02.20 uur een Junkers Ju 88C-2 (werknummer 0732) van 3./NJG 2 naar beneden, vlak nadat het toestel was opgestegen vanaf vliegveld Gilze-Rijen. De piloot, Uffz. Willi Keller (23), de radiotelegrafist Gfr. Gerhard Wawra (21) en de boordwerktuigkundige Uffz. Helmut Heese (21) kwamen om bij deze crash. Ze liggen begraven op het Duitse militaire kerkhof Ysselsteyn in Venray, graven AZ-4-95 tot en met AZ-4-97.
Op 17 september 1942 was het om 00.52 opnieuw een Junkers Ju 88C-6 (werknummer 360027) dit keer van het 9./NJG 2 die bij Haansche Hoef neerkwam, geraakt door vijandelijk vuur. Piloot Oblt. Willi Dimter (35), radiotelegrafist Uffz. Erhard Hübner (22) en boordschutter Ogfr. Hans-Georg Franke (23) kwamen alle drie om bij deze crash. Zij liggen begraven op Ysselsteyn, graven AZ-7-162 tot en met 164. In 1943 crashten twee Duitse Messerschmitts in Dongen. Op 24 februari, om 22.45, stortte een Bf 110G-4 (werknummer 4876) bij café Holland aan de Vennen-Breedstraat neer. Piloot was Oblt. Paul Gildner (29) van het 2./NJG 1. Zijn radiotelegrafist Uffz. Heinz Huhn wist het toestel op tijd te verlaten.
In het tijdschrift De Mulder van heemkundekring Molenheide 33 (2012), aflevering 3, p. 27 e.v. beschrijft Vic Haagh het neerstorten van Gildner. Het toestel kwam brandend neer bij het kruispunt Vennen, Breedstraat, Eindstraat en Monnendijk, vlakbij het café Hof van Holland. De piloot leefde nog en probeerde uit het toestel te komen, maar vergeefs. Ooggetuigen konden evenmin in de buurt komen door rondvliegende munitie.
Gildner en Huhn waren gestationeerd op de Fliegerhorst Gilze-Rijen, vanwaar ze die avond een opdracht boven Zeeland moesten uitvoeren. Motorproblemen dwongen hen terug te keren naar de basis, die echter in dikke mist was gehuld. Daardoor mislukte de eerste landingspoging. Bij de tweede ging het mis: de linker motor viel uit en Gildner gaf Huhn opdracht het toestel te verlaten. Zelf was hem dat niet meer gegeven.
Gildner ligt begraven op de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn bij Venray, graf M-4-81.
Op 12 juni 1943 was het opnieuw een Bf 110G-4 (werknummer 5343) die om 03.50 uur bij de Bolkensteeg neerstortte. Dit toestel werd gevlogen door Oblt. E. Gardiewski van het 12./NJG 1. Hij en zijn radiotelegrafist Uffz. H. Bärwolf raakten gewond bij de crash.Het enige geallieerde vliegtuig dat in Dongen neerstortte was een Halifax III bommenwerper van het 158 Squadron (serienummer LW653, call sign NP-T), die op 25 mei 1944 om 02.00 neerstortte op De Hei, richting Tilburg. Hij zou zijn neergehaald door een Duitse jager, gevlogen door Maj. Heinz-Wolfgang Schnaufer van Stab IV/NJG 1.
Zoals Stephen Gould hieronder aangaf: de gehele bemanning van het toestel kwam om bij de crash. Piloot P/O John Seymour Macleod Clarke (25); boordwerktuigkundige Sgt. Raymond Dennis Gould (22); navigator F/Sgt. Thomas Arthur Colman (23); bommenrichter F/O John Williamson Oakley (22); radiotelegrafist Sgt. Edward Oldroyd (24); en de boordschutters Sgt. Reginald Cecil Carvell (20) en Sgt. William Austin Hughes (20) liggen begraven op het rk kerkhof van Dongen, graven 1-7.
Zijn er aan de grond nog slachtoffers gevallen of gebouwen beschadigd? We hopen dat er in Dongen mensen zijn die hier meer van weten!
Ten slotte crashte op 1 januari 1945 een Duitse Messerschmitt Bf 109G-14 (werknummer 512426) op zo’n vijf kilometer ten oosten van Oosterhout. De piloot was de 19-jarige Gfr. Erwin Mannweiler van 4./JG 77. Na een aanval op het vliegveld Antwerpen / Deurne, raakte hij op de terugweg een boom aan de 'Kleine weg' bij Klein Dongen. Mannweiler wist zich zelf uit het wrak te bevrijden en werd tijdens zijn vluchtpoging door Engelse militairen beschoten. Hij raakte gewond en werd vervolgens krijgsgevangen gemaakt. Waarschijnlijk is hij toen in het Ignatiusziekenhuis te Breda geholpen aan zijn verwondingen. De afdeling U.S. Air Interregation verhoorde hem op 11 januari 1945. Met dank aan Jan Jolie voor deze gegevens.
