Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.
De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. In Dinther stortte op 22 jun 1943 rond 01.32 een Lancaster III-bommenwerper (ED556) neer. Het toestel met call sign HW-B werd gevlogen door P/O J.R. Thurlow van het 100 Squadron. Het toestel werd in een luchtgevecht geraakt door Hptm. Hans Dieter Frank van I./NJG 1. De bommenwerper explodeerde in de lucht en stortte neer achter de melkfabriek aan de St. Servatiusstraat te Dinther.
Geen van de zeven bemanningsleden overleefde de explosie en de crash. Aanvankelijk begraven op het katholieke kerkhof te Dinther, werden ze na korte tijd herbegraven op de protestantse begraafplaats Zuylen in Princenhage (dat toen net door Breda was geannexeerd).
Na de oorlog zijn alle bemanningsleden overgebracht naar de militaire erebegraafplaats in Bergen op Zoom. De Canadese piloot P/O John Robert Thurlow (32) (RCAF) ligt op het Canadese gedeelte, graf 11 F 9. De anderen liggen op het Britse deel: bommenrichter Sgt. Kenneth Eric Walters in graf 23 C 3; boordwerktuigkundige Sgt. Rodney Henry Pyle (26) in graf 24 B 1; navigator P/O Charles Edward Thompson (28) in graf 24 B 2; radiotelegrafist en boordschutter Sgt. Arthur Jarman (30) deelt graf 24 B 3-4 met boordschutter Sgt. George Charles William Norton (38); en boordschutter Sgt. Stanley Maisner tenslotte rust in graf 27 A 12. Met dank aan Toon Verbakel.
Nog geen maand later, op 14 juli 1943, kwam rond 1.30 uur een brandende bommenwerper, de Halifax II HR720 van het 158 Squadron, neer op de Dintherse heide, tussen Vorstenbosch en Dinther. Het vliegtuig werd neergeschoten door Lt. Werner Baake van I./NJG 1 toen het op weg was naar zijn doel voor die nacht, Aken. De brisantbommen aan boord ontploften, waardoor brandende brokstukken tot ver in de omtrek werden rondgeslingerd. De boerderij van H. Zomers vloog als gevolg daarvan in de brand en raakte zwaar beschadigd.
De piloot van de bommenwerper, F/Sgt. George Robert James Duthie (RNZAF), kwam bij de crash om het leven. Hij was 21 jaar oud en ligt begraven op het oorlogskerkhof in Uden, graf 5 E 9. Zijn bemanning, bestaande uit navigator Sgt. F.D. Granger (RCAF), radiotelegrafis / boordschutter Sgt. H.E. King, bommenrichter Sgt. T.E.T. Carr, boordwerktuigkundige Sgt. J.N. Hemstead en de boordschutters Sgt. J.R. Grey (RAAF) en Sgt. T. Pinkney, had het toestel op tijd per parachute kunnen verlaten.
Dankzij een artikeltje in Sprokkelingen jrg. 29 (2015) nr. 113, p. 6-7 van de hand van Ad van Driel m.m.v. Toon Verbakel, “Een Canadese sergeant landde in 1943 met zijn parachute op de Eikenheuvel”, weten we wat er met die mannen is gebeurd en in het bijzonder met de Canadees F.D. Granger.
Hemstead was de enige die uit handen van de Duitsers wist te blijven. Hij was in november weer terug in Engeland. De andere vier landden in Uden, waar ze op Granger na, vrijwel direct werden gearresteerd en krijgsgevangen gemaakt. Granger kwam neer in het weiland van Tinus van Boxmeer op de Eikenheuvel, waarna hij aanklopte bij de boerderij van Dorus den Breeuwer. Pogingen om hem veilig onderdak te krijgen, lukten niet erg. Uiteindelijk kregen de Duitsers er lucht van dat er een geallieerde vlieger rondzwierf. Om vier uur ’s middags werd hij bij de boerderij van Knilles van der Wijst krijgsgevangen genomen en overgebracht naar Stalag Luft 6 en later Stalag 357.
Op 2 december 1943 crashte tussen Dinther en Heeswijk om 19.50 een Mosquito IX (LR499) van het 109 Squadron, gevlogen door F/O Leonard F. Bickley. Hijzelf en zijn navigator, F/O Jack H. Jackson, konden zich per parachute in veiligheid brengen. Met hulp van het verzet en na lange omzwervingen slaagden zij uiteindelijk in weer terug in Engeland te komen. [Met dank aan Ruud Wildekamp voor die aanvullende informatie].
Zijn er mensen die nog speciale herinneringen hebben aan deze ongelukken, of mensen die er verhalen over gehoord hebben? Laat het ons weten.
