Terug naar overzichtOverzicht
Messerschmitt Bf 109E

Neergestorte vliegtuigen in Almkerk 1940-1945

Rien Wols

2 april 2012

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

Messerschmitt Bf 109E

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Zo weten we van drie crashes in Almkerk, helemaal aan het begin en opnieuw aan het eind van de oorlog. Op 11 mei 1940 stortte de Messerschmitt Bf 109E-3 van Lt. L. Scheffler (4./JG 27) neer tijdens de inval van Duitsland in Nederland. Lt. Scheffler overleefde de crash en werd krijgsgevangen gemaakt.

Junkers Ju-87 Stuka

Twee dagen later, op 13 mei 1940, maakte op De Laagt, tussen Almkerk en Waardhuizen, een Duitse Junkers Ju 87B-1 een geslaagde noodlanding. Het ging volgens Jan Jolie in Luchtgevechten boven West-Brabant en de Biesbosch om een Stuka duikbommenwerper van het 12./LG 1, gevlogen door Uffz. H.J. Kowatsch en Uffz. H. Jorzyck als radiotelegrafist. Vermoedelijk werd de duikbommenwerper in brand geschoten bij het bombarderen van de spoorlijn Lage Zwaluwe – Geertruidenberg door de Spitfire van F/O G.A. Brown.

Hawker Typhoon IB

De Stuka maakte een glijvlucht naar beneden en raakte daarbij een rij knotwilgen. Nederlandse militairen van de 2e Cie/17e Dep. Bat. die bij boer Dibbits waren ingekwartierd, gingen er direct op af en kwamen even later terug met de krijgsgevangen genomen Duitsers. Hans Kowatsch werd naar Fort Altena gebracht, de lichtgewonde Hans Jorzyck naar het ziekenhuis in Gorinchem. Zie ook de website over de Wilhelminasluis bij Andel. Met dank aan Wiebe B. de Ringh. En na de bevrijding van Zuid-Nederland stortte op 9 december 1944, in de ochtend, om 08.40, opnieuw een jachtvliegtuig neer, ditmaal van geallieerde zijde. Het was een Britse Hawker Typhoon IB (MN150) van het 609 Squadron, gevlogen door de Belgische piloot F/Sgt. Raymond-Joseph Parthoens (21).

De oorzaak was naar alle waarschijnlijkheid het slechte weer. Het vermoeden dat Parthoens zou zijn neergeschoten door Duits luchtafweergeschut, zoals dat hier eerder werd uitgesproken, lijkt heel onwaarschijnlijk, gezien de reactie van Marcel Zantingh hieronder.

Parthoens ligt sinds 1950 begraven in Brussel, op het erekerkhof van de Belgisch luchtmacht op het Kerkhof van Brussel-Evere, rij 4 graf 27. Met dank aan Wiebe B. de Ringh en zijn website Wilhelminasluis, met een uitgebreide versie van dit verhaal.

Weet iemand er nog meer van? Laat je horen!

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…