Terug naar overzichtOverzicht
Handley Page Halifax III

Neergestorte vliegtuigen 1940-1945 in Made en Drimmelen

Rien Wols

10 mei 2012

Luchtoorlog 1940-1945

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

Handley Page Halifax III
Handley Page Halofax

In de nacht van 24 op 25 mei 1944 stortten er in Made en Drimmelen rond 01.30 uur twee geallieerde bommenwerpers van het type Halifax III neer. De ene kwam neer in het Matenland, in de Emiliapolder, de ander crashte in de Oranjepolder in de Biesbosch. Beide vliegtuigen keerden terug van een aanval met 442 bommenwerpers op Aken. In totaal gingen hierbij 25 toestellen verloren. De vliegtuigen in Made en Drimmelen werden neergeschoten door Duitse nachtjagers. De eerste Halifax (LW137) was van het 429 Squadron en werd neergeschoten door Ofw. K-H. Scherfling van IV/NJG 1. De bommenwerper werd gevlogen door F/Lt. Thomas Rawlinson, die samen met drie van zijn bemanningsleden om het leven kwam. De andere gesneuvelden waren boordwerktuigkundige P/O Albert Bates (28) (RAF), boordschutter P/O James Raymond Henry Cochrane en bommenrichter P/O Arthur John Murphy. De beide laatsten waren Canadees (RCAF). Ze werden aanvankelijk begraven in Oosterhout en zijn na de oorlog herbegraven op de militaire begraafplaats Jonkerbos in Nijmegen, graven 24 J 1. Ook Rawlinson en Bates liggen op Jonkerbos begraven, respectievelijk graf 24 J 6 en 7. De drie andere leden van de bemanning wisten wél veilig per parachute de grond te bereiken. Navigator P/O G.L. Caunt, boordschutter P/O A.C. Shierlaw en radiotelegrafist P/O Walter Bush kwamen op verschillende plekken neer. Shierlaw in de Werfkampen bij Geertruidenberg, Caunt bij Dombosch en Bush zelfs in de stadsgracht van Geertruidenberg. Caunt verzwikte zijn enkel bij de landing op een omgeploegde akker, maar slaagde er toch in in zuidelijke richting te wandelen. Vroeg in de morgen maakte hij contact met Nederlanders, die hem voorzagen van burgerkleren en hem op weg wilden helpen. Onderweg naar een veilige schuilplaats, werd hij, waarschijnlijk in de buurt van Breda, aangehouden door een Duitse militair en krijgsgevangen gemaakt. Hij werd overgebracht naar het krijgsgevangenenkamp Stalag Luft III in Sagan, Neder-Silezië. Met Shierlaw (26) en Bush (19) verliep het anders. Beiden werden afzonderlijk door Nederlanders gevonden en opgevangen en met het verzet in contact gebracht. Via de verzetsgroep André kwamen ze elkaar weer tegen en gingen samen op weg naar België met hulp van de “Witte Brigade”. Na enkele maanden liepen ze in Antwerpen in een val van de Gestapo en zo kwamen ook deze twee in Stalag Luft III terecht. Terwijl de brokstukken van de Halifax in de Emiliapolder terecht kwamen in een akker met suikerbieten en in een weiland, zonder verder veel schade aan te richten, kwam de andere Halifax (LV905) van het 78 Squadron in de Oranjepolder juist heel ongelukkig terecht. Namelijk op de dijk, waardoor het buitenwater de polder instroomde. De bemanning van deze bommenwerper had geen kans: boordschutter Sgt. George Herbert Butler (21) (RAF); radiotelegrafist F/Sgt. Joseph Henderson (33) (RAF); boordschutter F/Sgt. Joseph Thomas Lloyd Leblanc (29) (RCAF); bommenrichter F/O Norman Allan Marston (24) (RAF), drager van het Distinguished Flying Cross; navigator F/O Sidney Glen Peterson (21) (RCAF); boordwerktuigkundige Sgt. William John White (22) (RAF) en piloot P/O Eric Benjamin Wilson (RAF) werden begraven in Oosterhout. In 1953 werden hun stoffelijke resten overgebracht naar de militaire begraafplaats Jonkerbos in Nijmegen, graven 24 J 2-5.

De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk  gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. Deze website wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…