De opening van de spoorlijn Breda-Tilburg in 1863 leidde tot een concentratie van leernijverheid in Dongen en later vooral ook in Rijen. Hier werd aan het eind van de negentiende eeuw het proces van de chroomlooiing ingevoerd: het gebruik van chroomzouten is vooral geschikt voor de vervaardiging van bovenleer en bekort het looiproces. Bovendien maakt het fabrieksmatige productie mogelijk.
Zeker in Rijen werd voortvarend gemechaniseerd (in tegenstelling tot bijvoorbeeld Dongen, waar men nog lang op de traditionele manier het ambacht bleef uitoefenen). In 1906 richtte de familie Rompa de N.V. Nederlandsche Stoomlederfabriek Gilze-Reijen op. Aanvankelijk werd hier nog de plantaardige of kuiplooiing toegepast, maar al spoedig ging men over op chroomlooiing.
De fabriek doorstond de leercrisis van 1921 goed en ook de grote economische crisis van 1929. Dat gold niet alleen voor de familie Rompa, maar in het algemeen voor de leerlooiers in Rijen, waar de meeste bedrijven pas na 1900 ontstaan waren. Daar was tijdig gemechaniseerd en de fabriekseigenaren waren alerter op de markt dan in Dongen.
In 1929 telde Rijen nog 52 (van de 190 Brabantse) leerbedrijven (dat waren er 22 in 1891). In 1945 waren dat er nog steeds 42 (van de 121 Brabantse bedrijven) en ook in 1986 waren er in Rijen nog veruit de meeste leerfabrieken in Noord-Brabant: 19 van de in totaal 36 bedrijven.
Door een goed sociaal beleid en kennis van de leermarkt wist het bedrijf zich na de Tweede Wereldoorlog te handhaven, zelfs toen de concurrentie van lage-lonen-landen de leerindustrie in Europa en Amerika volledig begon te verdringen.
In 1998 nam Rompa volledig gemoderniseerde fabrieken in gebruik. In Rijen kwam de looierij en in Dongen de fabriek voor afwerking van het gelooide leer. Rompa Leder, zoals het bedrijf nu heet, en Ecco in Dongen zijn niet alleen de enige overgebleven looierijen in Noord-Brabant, maar zelfs de enige looierijen in Nederland.
Bekijk ook
