Terug naar overzichtOverzicht

Mistige wedstrijd als haarscherpe jeugdherinnering

Marilou Nillesen

28 maart 2019

Bijgewerkt op 6 december 2021

RK internaten

De wedstrijd wordt gespeeld in dichte mist, maar staat Fried van Kemenade nog helder voor de geest. Als Ajax in december 1966 in de Europa Cup tegen Liverpool speelt, zit hij intern op het jongensinternaat Eikenburg in Eindhoven. De leerlingen mogen – bij wijze van uitzondering – de hele wedstrijd afkijken. “Een privilege waar we erg blij mee waren.”

De eindexamenklas Mulo A en B in 1967. “De broeders allemaal in pak, en ook al zonder wit boordje”, schrijft Fried, te zien op de bovenste rij, derde van links

Tien jaar is Fried als hij, als oudste van een gezin met negen kinderen, naar Eikenburg gaat. Zijn ouders hebben een kruidenierszaak. “Het was een andere tijd. Je deed gewoon wat je ouders zeiden dat goed voor je was.” Zes jaar zit Van Kemenade intern op dit internaat. “In het begin vond ik dat niet leuk, omdat je ook uit je sociale omgeving van school, buurt en club werd gehaald.” Maar nieuwe vrienden werden daar snel gemaakt. “Je zat in hetzelfde schuitje, dus je moest er maar iets van maken.”

Eikenburg biedt een gestructureerde samenleving voor de leerlingen en de Broeders van Liefde. Alles op uur en tijd.” De dagindeling: om 6.30 uur opstaan, om 7 uur naar de studiezaal, om 7.30 uur naar de Heilige Mis, om 8 uur ontbijt en daarna school van 8.45 tot 15.45 uur. Vervolgens vrije tijd tot 17 uur met allerlei soorten sport: tennis, volleybal, voetbal, zwemmen, honkbal. Dan van 17 tot 20 uur studeren in de studiezaal, onderbroken door een half uur warm eten in de eetzaal. Daarna ontspanning in de recreatiezaal tot ongeveer 20.45 uur (biljarten, tafeltennis, de krant lezen en tv kijken) en dan naar bed.

Alles herhalen

“Bijna iedereen slaagde voor zijn examen. Als je klaar was met de studieopdrachten zei de dienstdoende broeder: ‘Je bent nooit klaar, alles herhalen’”, vertelt Van Kemenade. Zelf mag hij elk weekend naar huis, vlakbij Eindhoven. “Maar er waren ook kinderen uit bijvoorbeeld Haarlem, die alleen in de vakanties naar huis gingen.” Voor hen was het lange verblijf op het internaat een stuk lastiger.

Van Kemenade vervolgt: “Er was regelmaat, een goede schoolopleiding, veel mogelijkheden om je vrije tijd in te vullen en de buitenwereld werd niet buitengesloten. TV, radio, krant alles was mogelijk. Er was ook een eigen muziekopleiding; ik heb daar verschillende jaren pianoles gehad.”

Aanvankelijk zijn er nog geen douches en gaan de jongens te voet – handdoek in de tas - naar een badhuis in Stratum. Later komen die voorzieningen er wel en mag er twee keer per week worden gedoucht. Natuurlijk is het eten een punt waarover veel wordt gesproken. “Een bekende grap was dat als de voetbalvelden gemaaid waren, wij de volgende dag spinazie te eten kregen. Onzin achteraf, maar wij geloofden erin.” Van het broodbeleg zijn er twee dingen die Fried echt niet lust: Jacky (een soort caramelpasta) en kokosbrood. “Het warme eten, voor 350 leerlingen, werd in ketels aangeleverd. Voor de broeders werd apart gekookt.”

Fried van Kemenade denkt bij deze tijd ook zeker terug aan de radio. “Wij mochten van de broeders wel een draagbare radio hebben om te luisteren naar de radiopiraten als Radio Noordzee, Radio Caroline, Radio Veronica. De muziek van de Beatles, Stones, Kinks mochten wij beluisteren; wel via uiteraard een koptelefoon. Ook mochten we een ‘Beatles-kapsel’ dragen, alhoewel dit niet al te lang mocht worden. Op een feestdag - bijvoorbeeld bij een jubileum van een broeder - mochten we ook zo'n band imiteren waarbij we de muziek ook helemaal open mochten draaien.”

Grotere vrijheden

Van Kemenade vervolgt: “Ook bij de broeders trad een zekere verandering op met grotere vrijheden, want toen ik er voor het eerst kwam in 1961 liepen alle broeders nog in een pij met een koord om het middel. Toen ik zes jaar later vertrok, liepen bijna alle broeders in een pak met een wit boordje.” Mooie herinneringen voor hem. Ook die ene wedstrijd die ze helemaal mochten afkijken.

Want Ajax versloeg het machtig geachte Liverpool met 5-1.

Ouders stuurden hun kinderen vroeger massaal naar een internaat. In Brabant waren deze instellingen bijna altijd katholiek. Meisjes zaten "op kostschool" bij de zusters, jongens bij de broeders of priesters. Wij hebben een kaart gemaakt met daarop alle katholieke internaten in de provincie van de jaren '50 tot in de jaren '70. Dat zijn er ruim 130. Klik op jouw internaat en deel je ervaringen. Heb je nog oude foto's? Stuur ze dan naar info@bhic.nl. Lees de volledige inleiding Huisregels Oud-leerlingen waarderen hun kostschoolverblijf achteraf heel verschillend. Wat voor de ene de hemel was, kon voor de ander een regelrechte hel zijn. Het BHIC vindt het belangrijk dat zij állemaal gehoord worden. Op onze site is daarom volop ruimte voor het delen van zowel positieve als negatieve ervaringen. Houd daarbij echter wel rekening met onze huisregels. Behandel elkaar met respect, zoals je zelf behandeld wilt worden. Klik hier voor alle huisregelsOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Aanbevelingen van Marilou Nillesen

VerhaalHet klooster Eikenburg in EindhovenKlooster Eikenburg was het eerste klooster van de congregatie van de Broeders van Liefde in Nederland. Het is in 1894 gesticht op het voormalige landgoed De Heihoef. Hier stond een herenhuis van de erven van de families Van der Beken Pasteel en Smits.VerhaalDe Broeders van Liefde FCDe “Broeders van Liefde” vormen tegenwoordig een Belgische organisatie, met meer dan 50 scholen voor gewoon en buitengewoon lager en secundair onderwijs, twaalf psychiatrische ziekenhuizen en vijftien orthopedagogische centra.VerhaalInternaat Eikenburg in EindhovenOnderwijsinternaten waren vroeger ofwel voor jongens of voor meisjes. De seksen werden strikt gescheiden. Maar daar hield het niet op. Want 'Eikenburg, Pensionaat voor Jongeheeren' was speciaal bedoeld voor jongens uit de nette burgerstand. Het was een prestigieuze kostschool, gelegen op het voormalige landgoed De Heihoef in Stratum, ten zuiden van Eindhoven.VerhaalOp je elfde naar het weeshuisVan zijn elfde tot zijn achttiende zat Piet Hoofs in het jongensweeshuis van de Fraters van Tilburg. Een vormende periode, met goede en slechte herinneringen.VerhaalStralend op het toneel van Sacré Coeur“Ik kon er zingen, en viool en piano spelen! Elk jaar was er een grote operette en iedereen kreeg een passende outfit. Er was een grote toneelzaal, met een echt toneel mét gordijnen.” Negen jaar oud was Marie Brokken toen zij vanuit Tilburg naar meisjesinternaat Sacré-Coeur in Moerdijk ging. Inmiddels is zij 88 jaar maar deze herinneringen staan haarscherp op haar netvlies. “Oh, wat was dat toch een fijne kostschool, geweldige Zusters. Daar ben ik zo gelukkig geweest.”
Mistige wedstrijd als haarscherpe jeugdherinnering