Terug naar overzichtOverzicht

Militarisering stop, taptoe donder op!

Sanne Jussen

21 september 2010

Bijgewerkt op 23 november 2022

Kraakbeweging

In 1976 wordt de Nationale Taptoe voor het eerst bij de Koninklijke Militaire Academie in Breda gehouden, na 21 jaar lang in Delft te hebben plaatsgevonden. Maar daar zijn lang niet alle Bredanaars blij mee…

Demonstratie in Breda, 1977 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19770820090)

Anti-Taptoe-Komitee

Op zaterdagmiddag 20 augustus 1977 trekt een stoet van zo’n 200 mensen gewapend met spandoeken door Breda, om te demonstreren tegen de Nationale Taptoe. Het evenement zal dat jaar – van maandag 22 tot en met zaterdag 27 augustus – voor de tweede keer in het centrum van de stad plaatsvinden, op het KMA-terrein met het Kasteel van Breda op de achtergrond.De demonstratieve tocht is georganiseerd door het Anti-Taptoe-Komitee, dat de taptoe als een manier ziet om het leger te populariseren, of zelfs als een verdekte wijze van propaganda maken. In een actiekrantje noemen zij het militaire spektakel een “reclamemedium” voor het leger.

Demonstratie in Breda, 1977 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19770820091)

Ophemelen van het leger

Daarnaast is de groep niet te spreken over het feit dat de Bredase bevolking geen enkele inspraak heeft gehad in het al dan niet verplaatsen van de taptoe van Delft naar Breda; vooral het Bredase bedrijfsleven zou van de taptoe profiteren. En dan kost het evenement óók nog eens bakken met geld: in 1977 wel een half miljoen gulden. Zoveel geld zou aan veel zinvollere zaken gespendeerd kunnen worden dan aan het ophemelen van het leger, aldus het Anti-Taptoe-Komitee.

De actiegroep laat weten, er zeker niet aan te denken om de taptoe met acties te verstoren. Wel laten ze een brochure verschijnen en delen ze dat jaar elke avond pamfletten uit aan bezoekers van de taptoe bij de KMA. Het anti-militariseringsprotest op 20 augustus 1977 verloopt voor zover bekend is en op de foto’s te zien is, rustig.

Demonstratie in Breda, 1977 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19770820095)

Na 1977 

Ook in de jaren die volgen zal de taptoe nog geregeld aanleiding zijn voor demonstraties in de stad. In 1979 loopt een demonstratie enigszins uit de hand. De actiegroep Onkruit bezet op 25 augustus de toren van de Grote Kerk en de politie moet bij de ontruiming ervan met straffe hand optreden. 

Demonstratie in Breda, 1979 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG197908XX016)

De bezetting van de kerktoren wordt ook  beschreven in het Bossche actieblad Kleintje Muurkrant. Hieronder kun je meelezen, hoe de actievoerders deze dag beleefd hebben:

Verder lezen? Dat kan hier

De Nationale Taptoe zal ondanks alle demonstraties en inspanningen van het Anti-Taptoe-Komitee en andere actiegroepen nog jarenlang, tot 2005, plaatsvinden bij de KMA in Breda.

Op 20 augustus 1980 wordt het standpunt van het Anti-Taptoe-Komitee alsvolgt weergegeven in de krant Trouw:

'De nationale taptoe Breda is een onwaarachtige instelling, die een vals beeld geeft van het leger. Zij verdoezelt de werkelijke functie van de krijgsmacht en suggereert dat deze de vrede dient. De taptoe moet daarom verdwijnen.'

Demonstratie in Breda, 1980 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19800823073)
Demonstratie in Breda, 1980 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19800823084)
Demonstratie in Breda, 1983 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19830827002)
Demonstratie in Breda, 1983 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19830827004)

Bronnen

  • 'Anti-taptoe betoging', Nieuwsblad van het Noorden (22 augustus 1977).
  • 'Comité voert actie tegen taptoe Breda', Trouw (20 augustus 1980).
  • Kleintje Muurkrant nr. 50 (1979) / collectie BHIC (zie scans 84-90, of klik hier voor alle jaargangen)
  • 'Niet iedereen in Breda is gelukkig met taptoe', Trouw (18 augustus 1977).
  • 'Taptoe - Taptoe 2', De Volkskrant (20 augustus 1977).

Reageren

Reageer hieronder en deel je herinneringen aan de protestbewegingen van de jaren zestig, zeventig en tachtig. Ook zoekt het BHIC voor dit thema foto's en ander oud materiaal, om op de site te plaatsen.

Deel verhalen en foto's

Bekijk ook

Protest in Brabant

In de jaren zeventig begint de babyboomgeneratie volwassen te worden. Lang thuis blijven wonen is niet meer vanzelfsprekend en het aantal huiszoekende jongeren groeit gestaag. De woningmarkt is echter krap. Mede in een reactie op deze situatie komt eind jaren zestig in veel West-Europese landen een kraakbeweging tot bloei. Naast de woningnood onder jongeren ageert deze ook tegen de leegstand en 'verkrotting' van panden en speculatie op de woningmarkt door 'huisjesmelkers'. Amsterdamse provo's bijten in 1964 het spits af met hun kraakacties maar al snel slaat de vonk ook naar Brabant over. In Breda begint het met de Kabouterbeweging en in 1972 zijn daar al zo'n 30 tot 40 panden door krakers in gebruik genomen. Vooral in de oude wijken van de grote steden laten de activisten van zich horen. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Militarisering stop, taptoe donder op!