Terug naar overzichtOverzicht
Collectie Textielmuseum, Objectnummer 05220

Miet van Puijenbroek (1914-1999)

Rien Wols

1 augustus 2013

Opmerkelijke vrouwen

Maria (Miet) Francisca van Puijenbroek werd geboren in de wijk Korvel als dochter van een wever. Na haar opleiding aan de Lagere Textielschool werd ze op 14-jarige leeftijd gediplomeerd stopster bij Van Dooren & Dams. Al jong realiseerde ze zich dat er op de werkvloer veel onrecht heerste, juist ook in de relatie tussen mannen en vrouwen.

Collectie Textielmuseum, Objectnummer 05220

Ze was niet een vrouw om zich daar bij neer te leggen. “Vrouwenlonen waren veel lager dan mannenlonen. Maar ik ben er nooit onder gebukt gegaan. Ik heb me verweerd.”

De stap om lid te worden van een vakbond was dan ook een logische: “omdat ik besefte dat de bond belangrijk is. Dat je alleen wat kunt bereiken samen met anderen.” In 1935 sluit ze zich aan bij de Textielarbeidersbond Sint Lambertus. Op haar 25e is ze al hoofdstopster. Ze gaat in Twente, waar ook menige textielfabriek staat, meisjes opleiden. Maar als haar moeder in 1941 op veel te jonge leeftijd overlijdt, keert ze terug naar Tilburg. In 1955 verlaat ze het textielvak om zich volledig te wijden aan het welzijn van arbeidersvrouwen. Ze heeft dan allang door dat er voor een vrouw in de textielbranche geen glorieuze toekomst is weggelegd. Zij wordt voorzitter van de Tilburgse afdeling van de Katholieke Arbeiders Vrouwen als een betaalde baan.

Miet van Pijenbroek als wethouder, Foto: Regionaal Archief Tilburg nr. 5446

De KAV, dochter van de Katholieke Arbeiders Beweging, wil vrouwen van arbeiders vorming bieden. Gezien het programma: naai-, knip- en kookcursussen, kindervakantiewerk, reizen naar Lourdes, zat er niet bepaald een feministische doelstelling achter. Maar emancipatorisch werkte het zeker. Van Puijenbroek zou zo’n twintig jaar voorzitster van de KAV blijven. In 1953 was ze intussen voor de KVP in de Tilburgse gemeenteraad gekomen. Ze zou dat tot 1990 blijven. In die 37 aaneengesloten jaren als volksvertegenwoordigster verwierf ze een enorme populariteit onder de Tilburgers. In deze tijd is ze ook veertien jaar lang lid van de Provinciale Staten van Noord-Brabant. Ze was in 1972 verantwoordelijk voor de eerste emancipatienota van Tilburg.

Maar pas in 1978 wordt Van Puijenbroek de eerste vrouwelijke wethouder van Tilburg, met de portefeuille sociale zaken en cultuur, en dan nog slechts voor één collegeperiode. “Noch vanuit de fractie noch vanuit de partij werd mij gevraagd of ik door wou gaan of stoppen. Dat heb ik ze wel kwalijk genomen. Kennelijk waren er te veel die op een baantje uit waren.”

Marmeren monument voor Miet van Puijenbroek

In 1990 bood het CDA bij haar afscheid als raadslid haar een portret aan, getekend door Riky Schellart van Deursen. Het behoort nu tot de collectie van het Textielmuseum. Van Puijenbroek was altijd een warm pleitbezorgster voor dit museum.

In 1999 werd ze door de lezers van het Brabants Dagblad uitgeroepen tot Tilburger van de 20e eeuw. Datzelfde jaar overleed ze. Tien jaar na haar dood, op 8 maart (internationale vrouwendag) 2009 werd bij de entree van het Textielmuseum een standbeeld van Van Puijenbroek onthuld, vervaardigd door Margot Homan. Bron: Tilburg Wiki,  en een interview/portret door Tom Tacken uit 1996.

Onder deze titel willen we een aantal bijzondere Brabantse vrouwen uit heden en verleden onder de aandacht brengen. In eerste instantie zijn het nu 27 vooral erg historische vrouwen, over wie een verhaal is opgenomen: negen uit de eeuwen voor 1800, twaalf uit de 19e eeuw en zes uit de 20e eeuw, maar dan voornamelijk uit de eerste helft. Het gaat vaak om zelfstandige types die gewoon deden wat ze nodig en/of leuk vonden, ook al gingen ze daarmee tegen de heersende mores in. Zelden speelde daarbij een duidelijk uitgesproken streven naar emancipatie een rol (al gebeurde dat ook). Maar er zijn ook wel degelijk “echte” feministes onder deze vrouwen te vinden. In ieder geval kunnen de meesten van deze vrouwen als rolmodel worden gezien voor de generaties na hen. De selectie die hier aangeboden wordt, is slechts het topje van de ijsberg. We zullen de komende tijd vooral aandacht gaan besteden aan onze eigen tijd. Denk maar aan sportvrouwen als Daphny van den Brand (wielrenster); Anky van Grunsven (dressuurrijdster); Merel de Knegt (hardloopster); Leontien van Moorsel (wielrenster); Miriam Oremans (tennister); Angelique Seriese (judoka); Elsbeth Vink (mountainbikester); Marianne Vos (wielrenster) en Ireen Wüst (schaatster); aan zangeressen als Corry Brokken; Jacqueline Govaert; José Hoebee; Nikki Kerkhof; Corry Konings en Lenny Kuhr; aan actrices als Josine van Dalsum; Sylvie Meis; Liz Snoijink en Monique van de Ven; aan politica’s als Carola Schouten en Mei Li Vos; aan mode-ontwerpsters als Marlies Dekkers en Olcay Gulsen of aan presentatrices als Yvon Jaspers en Lucille Werner. En er zijn vast nog veel meer vrouwen die een plaatsje op deze kaart van Brabant verdienen. We roepen iedereen dan ook op om suggesties te doen over andere “heldinnen” of een levensbeschrijving van hun heldin in te sturen.Ontdek het thema

Reacties

Reacties laden…