Terug naar overzichtOverzicht

Pensionaten St. Joseph, St. Antonius, Maria Ancilla in Dongen

Thijs de Leeuw

29 juni 2018

Bijgewerkt op 14 april 2022

Pensionaten St. Joseph, St. Antonius, Maria Ancilla (Dongen)

De Franciscanessen van Dongen hadden in Dongen maar liefst drie kostscholen. Twee ervan lagen aan de Hoge Ham: St. Joseph (ulo, middelbare meisjesschool en huishoudschool, later mavo en havo) en kweekschool St. Antonius. Maria Ancilla, een afdeling voor huishoudonderwijs, lag aan de Bolkensteeg en tegenover een leerlooierij, wat nogal eens te ruiken was!

Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 055478
Pensionaat van de zusters aan de Hoge Ham, 1932 (Foto: Fotopersbureau Het Zuiden. Bron: collectie Regionaal Archief Tilburg, nr. 055478)

Als leraressen hebben de franciscanessen vele generaties vrouwen uit Dongen en omstreken gevormd. Op de eerste foto zien we slechts een deel van het enorme gebouwencomplex, dat deze zusters tot hun beschikking hadden. Onderdeel van dit complex waren niet alleen de genoemde scholen, maar ook het moederhuis van de zusters.

Foto: collectie Katholiek Documentatie Centrum 1A7329
Bron: Katholiek Documentatie Centrum

De meisjes die bij de Franciscanessen van Dongen in de leer gingen, de zogeheten "pensionnaires", werden in de regel intern opgeleid. Ze kregen kost en inwoning en waren zes jaar lang weg van hun ouderlijk huis. Met jongens hadden zij uiteraard niet van doen. De seksen waren strikt gescheiden, althans tot ver in de twintigste eeuw.

Als pensionnaire stond je iedere morgen vroeg op, om de dag te beginnen met gebed. Dat kon in de grote Sint Josephkapel. Ontspannen kon in de ‘cour’, de binnenplaats van het pensionaat, of in de chique recreatiezaal. Die reacreatiezaal werd halverwege de twintigste eeuw in tweeën gesplitst. De ene ruimte was bedoeld voor de vijfde- en de zesdejaars meisjes, de andere voor de lagere klassen.

Het ligt voor de hand dat de kwekelingen van Sint Antonius, zoals ook van andere internaten bekend is, ook hun praktijkervaring bij de zusters in Dongen opdeden. Meisjesscholen hadden zij daar immers genoeg.

Foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven 186442
Kwekelingen uit Dongen op retraite in het St. Gerardus retraitehuis in Seppe (Bron: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, nr. 186442)

Bronnen

Archiefinventaris Franciscanessen van Dongen (neem voor inzage van stukken contact op met het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven)

Els Smulders, Twee eeuwen Zusters Franciscanessen in Dongen. Een terugblik op 200 jaar Franciscanessen in Dongen en hun werk op scholen en daarbuiten (Dongen 2001).

Reageren

Heb jij nog op kostschool gezeten bij de zusters in Dongen? Reageer dan hieronder, deel je herinneringen en vul deze pagina aan! Ook zoekt het BHIC foto's en ander oud materiaal dat een indruk geeft van het leven op deze kostscholen. Stuur het naar info@bhic.nl, dan voegen wij het aan deze pagina toe.

Alles over de meisjeskostscholen in Dongen

De Franciscanessen van Dongen hadden in Dongen maar liefst drie kostscholen. Het Instituut St. Joseph was voor leerlingen van de ulo (later mavo), de middelbare meisjesschool (later havo) en de huishoudschool. St. Antonius was voor kweekschoolleerlingen. Beide lagen aan de Hoge Ham. Maria Ancilla was een afdeling voor huishoudonderwijs, aan de Bolkensteeg en tegenover een leerlooierij - wat nogal eens te ruiken was! Als leraressen hebben de franciscanessen vele generaties vrouwen uit Dongen en omstreken gevormd. Op de foto hieronder zien we slechts een deel van het enorme gebouwencomplex, dat deze zusters tot hun beschikking hadden. Op dat kloosterterrein waren niet alleen hun scholen en internaten gevestigd, maar ook hun moederhuis. Lees verderOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…