Het katholieke meisjesonderwijs in Moerdijk lag vroeger grotendeels in handen van de Zusters van het Allerheiligst Hart van Jezus. Deze Zusters van Moerdijk, zoals men ze ook wel noemde, hadden in het dorp namelijk een lagere school, huishoud- en industrieschool, MMS én kweekschool.
Veel van deze meisjesscholen waren kostscholen. Leerlingen werden er met andere woorden niet alleen onderwezen, maar ook opgevoed en gehuisvest in een pensionaat. De "jongejuffrouwen" van de industrieschool (gesticht in 1902) en de kweekschool (die werden opgeleid tot leraressen voor het lager onderwijs) verbleven in pensionaat Sacré Coeur. De scholen en het pensionaat maakten weer deel uit van het imposante moederhuis van de zusters in Moerdijk. De foto hierboven geeft een goede indruk van het werkelijk enorme gebouwencomplex.
De zusters stichtten hun industrieschool in Moerdijk in 1902. Dit schooltype was opgekomen in de tweede helft van de negentiende eeuw, sloot aan op de lagere school en was van oorsprong vooral gericht op meisjes uit de arbeidende klasse. Naast algemeen middelbaar onderwijs kregen meisjes er les in bijvoorbeeld strijken, haken, naaien en verstellen. Vaardigheden, kortom, die aansloten op wat toen nog werd beschouwd als de 'natuurlijke' bestemming van de vrouw als goede echtgenote, huisvrouw en moeder. Op de foto hieronder, uit de vroege twintigste eeuw, zien we leerlingen van industrieschool Sacré Coeur terwijl zij in de tuin van het mooie weer genieten.
Tot het pensionaat Sacré Coeur behoorden onder andere de gymnastiekzaal, de slaapzaal der kleinen, de aparte cour of binnenplaats voor de industrieschool, de strijkzaal van de industrieschool, een physisch kabinet, de tekenzaal van de kweekschool en een kapel.
In november 1944 werden het moederhuis en het pensionaat van de zusters in Moerdijk door een bombardement volledig in de as gelegd. De zusters brachten hun leerlingen onder in een ander klooster, dat ook aan hun religieuze gemeenschap toebehoorde: het Bernadetteklooster in Rosmalen.
In 1954 volgde nogmaals een verhuizing. Dat jaar was namelijk het nieuwe klooster en pensionaat van de geëvacueerde zusters gereed: Koningshof in Veldhoven.
Ook in Moerdijk kregen de zusters een nieuw, maar wel kleiner klooster. Dit klooster, van waaruit de zusters zich nog jaren hebben toegelegd op wijkverpleging en kleuter- en lager onderwijs, is in 1972 opgeheven.
Heb jij nog bij de Zusters van Moerdijk op kostschool gezeten? Dan zijn wij benieuwd naar jouw verhaal. Reageren kan hieronder, of door te mailen naar info@bhic.nl. Ook foto's van toen zijn van harte welkom.
Hanneke van den Bogaart-Vugts schreef een artikel over het bijzondere onderwijs- en opvoedingssysteem van de Zusters van het Allerheiligst Hart van Jezus.
Jac van Tillo stuurde deze briefkaart uit 1933 van een ulo-leerlinge van Sacré Coeur:
