Terug naar overzichtOverzicht

Internaat Catharinenberg in Oisterwijk

Thijs de Leeuw

28 juni 2018

Bijgewerkt op 11 augustus 2022

RK internaten

Aan de Poirterstraat in Oisterwijk lag internaat Catharinenberg. Het was een instelling van de Franciscanessen van Oirschot. Meisjes konden een groot deel van hun jeugd bij deze zusters doorbrengen. Op de lagere school en daarna op de ulo (later werd dit een mavo). En wie bijvoorbeeld secretaresse wilde worden, kon bij de zusters typen en steno leren.

Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 057424
Groepsfoto Huize Catharinenberg, klooster en pensionaat voor jonge juffrouwen, Kloosterstraat, 1909. Bron: Regionaal Archief Tilburg, nr. 057424

Het internaat werd geopend in 1904. Aanvankelijk was het bedoeld voor leerlingen van de lagere school en berekend op op zo'n dertig internen. Maar dat aantal groeide al in korte tijd uit tot vijftig. Het werd een steeds drukkere bedoening en ook de gemiddelde leeftijd van de leerlingen schoot omhoog. Want er kwamen ook middelbare schoolleerlingen bij. Het ging om leerlingen van de in 1914 geopende Sint Theresiaschool, een (m)ulo die ook openstond voor externen.

Advertentie van het pensionaaat Cathrinenberg op een flyer voor een toneelstuk in het openluchttheater in Oisterwijk (1939)
Advertentie van het pensionaaat Cathrinenberg op een flyer voor een toneelstuk in het openluchttheater in Oisterwijk (1939)

Na de oorlog kwamen daar nog de meisjes bij die nijverheidsonderwijs genoten aan de Sint Marthaschool van de zusters. Denk bij nijverheid aan kooklessen, voedingsleer, wassen, strijken en natuurlijk het bijhouden van het huishoudboekje. Deze middelbare scholen waren de aangewezen plek voor de zusters om jonge vrouwen te bewegen tot intrede in hun kloostergemeenschap. Vrouwencongregaties kenden immers geen juvenaat, de speciale school die mannelijke kloosterlingen daarvoor hadden.

Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 057428
Altaar in de kapel van Catharinenberg, 1930. Bron: Regionaal Archief Tilburg, nr. 057428

Het onderwijs van de zusters in Oirschot heeft tot ver in de twintigste eeuw stand gehouden. Ook in de jaren zestig nog was het heel gewoon dat ouders hun kinderen naar hun kostschool stuurden. Het aantal interne leerlingen nam in deze jaren echter wel af en het aantal externe leerlingen groeide. Uiteindelijk kwam er, na maar liefst tachtig jaar (1904-1984), een einde aan het meisjesonderwijs verzorgd door vrouwelijke religieuzen op de Catharinenberg. De zusters maakten plaats voor lekenonderwijzers, vrouwen en mannen. Net als bij de leerlingen kwam de scheiding van de seksen onder het personeel tot een einde.

Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 057429
Lourdesgrot in de tuin van klooster Catharinenberg, tevens pensionaat, 1930. Bron: Regionaal Archief Tilburg, nr. 057429

Bronnen

  • M.E. Monteiro, Vroomheid in veelvoud. Geschiedenis van de Franciscanessen van Oirschot (Hilversum 2000).
  • Reliwiki: lemma Kapel Catharinenberg

Deel verhalen en foto's

Hoe kijk jij terug op jouw verblijf op kostschool Catharinenberg? Reageer hieronder, deel je ervaringen en vul deze pagina aan! Foto's van het internaat zijn ook van harte welkom en kunnen worden verzonden naar info@bhic.nl. Wij voegen ze dan hier toe.

Mathilde de Vries stuurde deze foto's:

1. Eindexamenklas van 1966
2. In de refter met kerstmis
3. V.l.n.r.: De heer Koevoets (Duits); de heer Klomberg (biologie en Nederlands); de rector Schröder of Schräder; de heer Schoenmakers (Engels); de heer Kuijsters of Kuijpers (Frans); soeur Dionysia. Laatstgenoemde was directrice van het pensionaat
4. V.l.n.r.: Eerste naam onbekend; de heer van Opbergen, boekhouden etc.; de gymjuffrouw, naam onbekend; naam onbekend; naam onbekend; soeur Redempta, directrice van de mulo.
Ouders stuurden hun kinderen vroeger massaal naar een internaat. In Brabant waren deze instellingen bijna altijd katholiek. Meisjes zaten "op kostschool" bij de zusters, jongens bij de broeders of priesters. Wij hebben een kaart gemaakt met daarop alle katholieke internaten in de provincie van de jaren '50 tot in de jaren '70. Dat zijn er ruim 130. Klik op jouw internaat en deel je ervaringen. Heb je nog oude foto's? Stuur ze dan naar info@bhic.nl. Lees de volledige inleiding Huisregels Oud-leerlingen waarderen hun kostschoolverblijf achteraf heel verschillend. Wat voor de ene de hemel was, kon voor de ander een regelrechte hel zijn. Het BHIC vindt het belangrijk dat zij állemaal gehoord worden. Op onze site is daarom volop ruimte voor het delen van zowel positieve als negatieve ervaringen. Houd daarbij echter wel rekening met onze huisregels. Behandel elkaar met respect, zoals je zelf behandeld wilt worden. Klik hier voor alle huisregelsOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Internaat Catharinenberg in Oisterwijk