Museum Hertogsgemaal, gevestigd in een voormalig gemaal, is een museum waarin vondsten uit de verschillende steentijden tot en met de middeleeuwen worden getoond. Deze vondsten zijn gedaan in de streek en in zand- en grindwinningsgaten langs de Maas.
Sinds 1999 heeft het museum in Gewande een trekker in de vorm van de reconstructie van het skelet van een wolharige mammoet. Deze reconstructie is opgebouwd uit de niet complete restanten van twee skeletten.
Het spreekt tot de verbeelding dat deze twee mammoeten hier ooit rondgelopen hebben. Een skelet komt uit een ontgronding van de Lithse Ham. Dit skelet is aangevuld met botten die zijn gevonden in de ontgronding van de Koornswaard bij Gewande.
Mammoets leefden tot ongeveer 8000 v. Chr. Ze stierven uit door voedselgebrek. De giganten hadden een paar honderd kilo voedsel per dag nodig. Het museum laat ook resten zien van andere dieren uit de streek, zoals een leeuw en een neushoorn.
© Brabants Dagblad; Eerder gepubliceerd in reeks Een Ons Brabant op 24 december 2007