Terug naar overzichtOverzicht
Bossche Wielerbaan, Den Bosch

Bossche Wielerbaan, Den Bosch

Robert van Willigenburg

5 december 2019

Koersen op karakter

Ook deze gemeentelijke wielerbaan is door de werkverschaffing tot stand gekomen. Het hele sportpark De Hooge Donken trouwens, waar ook voetbalclub Wilhelmina speelde.

Nieuwbouw in de punt van het oude Paardskerkhof
Nieuwbouw in de punt van het vroegere Paardskerkhof. Foto © Robert van Willigenburg, 15-7-2017

Dat alles lag langs de spoorlijn onderaan het Paardskerkhof in West, Deuteren, tussen de machinefabriek van Grasso en de Vlijmenseweg, de baan tussen de huidige Zernike- en Edisonstraat. De bouwtekeningen werden door Gemeentewerken gemaakt. 

Het voordeel van zo’n gemeentelijk project is dat er niet zo heel commercieel mee hoefde te worden omgegaan, en dat er dus ook minder gedoe was met faillissementen en winstneming. Er bestond van 1928-1941 wel een NV waarvan bouwwethouder (tot 1935) Manis Krijgsman steeds de president-commisaris was.

Toch viel de exploitatie in de jaren dertig tegen. Wielerclub Swift had in 1926 met Krijgsman het voortouw genomen voor het oprichten van de baan. In 1935 stelde Swift de Duitser F. Grolms (initiatiefnemer van de Amsterdamse Zesdaagse) aan als technisch leider, maar die bereikte weinig en daarom zocht de gemeente een nieuwe huurder.

Het trok pas weer een beetje aan toen de Amsterdammer Gerrit Schulte (1916-1992) voor de liefde in 1938 in Den Bosch kwam wonen. De etappewinnaar in de Tour de France van dat jaar maakte er zijn thuisbaan van en werd in de harten van het publiek gesloten. Hij had nog een mooie en lange carrière op de baan én de weg voor de boeg.

Zware gevechten

De van Swift afgesplitste club Unica was in 1940 de enige kandidaat voor de exploitatie en betaalde slechts 75 gulden huur. Swift nam in 1941 de exploitatie weer over voor 400 gulden. In de oorlogsjaren 1942-1944 zijn er onder de vleugels van het Veemarktcriterium met F. Savelkouls als secretaris elke zomer grote wedstrijden gehouden, al werd het steeds moeilijker aan goed materiaal (banden) te komen. Maar in de herfst van 1944 werd de baan bij zware gevechten verwoest. Daarbij werd onder meer ook de markante aan de overkant van het spoor gelegen Leonarduskerk zwaar beschadigd, die ook wel op oude foto’s van de baan te zien is. De moeizame bevrijding van Den Bosch werd deels gecoördineerd vanaf het sportterrein, waar soldaten gelegerd waren.

 (Tekst gaat verder onder de foto)


Feestje van Jo Peperkamp links, en Gerrit Schulte rechts, op de Bossche wielerbaan na de huldiging van Peperkamp als kampioen van de onafhankelijken. (Foto persbureau Het Zuiden/Collectie Erfgoed 's Hertogenbosch , 7 augustus 1938). De nieuwe foto boven is vanuit vrijwel het zelfde standpunt gemaakt.

In 1947 is nog geprobeerd de wielerbaan weer op te knappen. Dat is waarschijnlijk niet gelukt, er zijn geen verdere wedstrijdverslagen bekend. Op 8 september 1940 nam Jan Pijnenburg hier officieel afscheid, twaalf jaar nadat hij de openingswedstrijden had opgeluisterd. Gerrit Schulte stopte pas twintig jaar later, op 44-jarige leeftijd. Maar toen was de Bossche baan er al lang niet meer. 

Periode: 1928-1944 | Materiaal: Beton | Lengte: 250 meter

Verder lezen en kijken

Meer over het project en de maker

Koersen op karakter

Stoempend over slingerende weggetjes tussen weilanden door, soms met de smokkelwaar nog onder je shirt. Of juist hard trappend om die criminaliteit te ontsnappen: Brabant en de wielersport zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Dat zie je ook terug in het aantal wielerbanen, want van de 160 banen lag de helft in onze provincie! Op deze plek duiken we in de wereld van gekromde ruggen en volgelopen benen, van onvermoeibare winnaars en geknakte verliezers. Op zoek naar die verdwenen wielerbanen, naar verhalen over karakteristieke coureurs en over rondes waar de straatstenen eruit worden gereden. We gaan op zoek naar het kloppend hart van de Brabantse fietsgeschiedenis, daar waar het smeer van de ketting nog op zit. We gaan... ...koersen op karakter! Lees meer over de historie van het Brabantse wielrennen Vertel je eigen wielerverhaal of herinneringOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Aanbevelingen van Robert van Willigenburg

VerhaalDe Wilhelminabrug, voorheen Stationsbrug, te 's-HertogenboschTer plekke van de huidige Wilhelminabrug werd in 1875 voor het eerst een houten brug over de Dommel aangelegd tussen de oude binnenstad en de nieuwe stadswijk Het Zand, waar ook het station verrees.VerhaalRKVV WilhelminaDe Roomsch Katholieke Voetbalvereniging Wilhelmina, van 1897, ziet zichzelf graag als een “Club op Stand”. De vereniging is immers vernoemd naar kroonprinses Wilhelmina en werd opgericht en lange tijd bestierd door een aantal Bossche notabelen: aanzienlijke burgers en zelfs een heuse jonkheer.VerhaalDe H. Leonarduskerk in 's-HertogenboschDe H. Leonarduskerk was een driebeukige neogotische kruisbasiliek met twee spitsen, ontworpen door de Bossche architect J. Dony en in gebruik genomen in 1905. Het was de parochiekerk voor de wijk het Zand.VerhaalGerrit Schulte, de fietsende dwaas die Coppi verslaatEen onhandelbare straatjongen, geboren in de hoofdstad in 1916. In zijn baantje als slagersknecht kan hij zijn tomeloze energie en lef kwijt door ontzettend hard door de Hollandse polders te trappen. Dat zien ze bij de Amsterdamsche Renners Club Ulysses ook. In 1937 gaat Gerrit Schulte naar Den Bosch (net verkering met Toos van der Kleij - een echte Bossche) en fietst hij menig titel en prijs bijeen.Verhaal"Kwatta-Jantje" Pijnenburg heeft snel heimwee naar TilburgAls jongen verkoopt hij chocoladerepen tijdens wielerwedstrijden op de baan in Tilburg. Met het verdiende geld koopt “Kwatta-Jantje” een racefiets en weinigen blijken hem te kunnen volgen. In strijdlust, in spectaculaire overwinningen en in zijn heimwee naar Tilburg.
Bossche Wielerbaan, Den Bosch