Terug naar overzichtOverzicht

Kleuterheil en Medisch Kindertehuis Godelieve in Goirle

Paul Huismans

12 juni 2017

Bijgewerkt op 24 april 2024

RK internaten

Misschien ben je hier als kind geweest om aan te sterken en heb je daar nog herinneringen aan. Daar zijn wij benieuwd naar, want dit is wat wij weten van de zusters in Goirle.

Foto: BHIC, collectie Provincie Noord-Brabant
Autobus van Kleuterheil te Goirle met poserende medewerksters en kleuters. Bron: Rijksdienst Cultureel Erfgoed

Dicht bij de grens met Tilburg in het gebied de Boschkens, kwam een aantal inrichtingen tot stand, die praktisch buiten de Goirlese samenleving stonden.

Aan de latere Dr. Keyzerlaan werd 7 mei 1933 de eerste steen gelegd van het tweede kleuterdagverblijf in Nederland, Kleuterheil.

Franciscanessen

Het verblijf werd 30 augustus 1933 geopend door de Tilburgse burgemeester Vonk de Both. Zieke en herstellende kinderen konden ‘in de bosrijke omgeving de gehele dag in de openlucht doorbrengen, hun middagslaapje doen en een goede gemengde voeding krijgen, waarbij aan groente en vruchten een ruime plaats is ingeruimd’.

Vier zusters Franciscanessen van de H. Familie waren bij de oprichting van deze stichting van dr. Keyzer betrokken. Daarom werd de leiding van het huis opgedragen aan deze congregatie. De franciscanessen staakten hun werkzaamheden in augustus 1945 en vertrokken.

Foto: BHIC, collectie Provincie Noord-Brabant
Bron: BHIC, collectie Provincie Noord-Brabant

Dochters van OL Vrouw van het H. Hart

Nadat de leiding enkele jaren in handen van leken was geweest, namen de Dochters van O.L. Vrouw van het H. Hart het in 1953 vanuit Tilburg over met het kleuterdagverblijf Kleuterheil.

In 1957 is het medisch kindertehuis Godelieve geopend, naar ontwerp van architect Jos Bedaux uit Goirle. De zusters hadden er aanvankelijk inwoning en pas later werd in het hoofdgebouw het zusterhuis ingericht. Ze werkten hier tot 2001.

De hoofdbouw werd in 2006 gesloopt. In de nieuwbouw aan Rillaersebaan 75 is nu de Stichting Kompaan gevestigd.

Het complex bestond uit zes woonhuizen, de school, het hoofdgebouw annex zusterhuis en een kapel. Rekening houdend met het gebruik van binnen- en buitenruimten door de kinderen waren de paviljoens open aan gazons geplaatst. De kapel werd gemarkeerd door een torentje.

Opening RK Kinderkoloniehuis St. Godelieve te Goirle door Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix, 21 september 1957. Foto: Harry Pot / Anefo. Bron: Nationaal Archief

Bron: J. Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant, Alphen aan de Maas, 2010

Deze pagina is aangepast op 3 juli 2020 door vervanging van een foto. Redactie.

Aanvullingen

Maria Aerts stuurde deze foto's van Kleuterheil:

1
2
3
4
5
6

Margriette Swinkels werkte van september 1962 tot en met juli 1964 op Kleuterheil. Ze heeft er ook het diploma  kinderverzorgster behaald. "De kinderen spraken ons aan met tante," schrijft ze, "Ik heb altijd gedacht dat dat wat vriendelijk klonk dan juffrouw, maar of dat waar is weet ik niet.

De directrice was een non, maar hoe die heette weet ik niet meer. Dan was er nog een verpleegkundige (een leek) en die spraken we met zuster Versteeg aan. Ze was erg streng vond ik. Zij keek de kinderen na en deed ook huisbezoeken en soms nam ze  je mee als je opleiding daar volgde. Soms kwam ook dokter Keijzer jr en dan was zuster Versteeg in haar nopjes. 

Er waren een of twee groepen in het oude gebouw maar dat weet ik niet meer precies. De twee gebouwen die toen vrij nieuw waren stonden wat verder op het terrein. Die waren ook weer in vier groepen verdeeld. De namen van die groepen weet ik niet meer. Op elke groep stond een gediplomeerde, een tweedejaars en een eerstejaars.

Als je aan de opleiding kinderverzorgster begon en van ver kwam kreeg je een kamer bij een hospita, meestal bij oudere mensen, en dat werd door Kleuterheil betaald evenals drie maaltijden per dag. In het tweede jaar bleef dat ook zo, maar kreeg je (ik denk ongeveer) 29 gulden per maand. Je deed na het tweede jaar examen en dan zocht je een andere baan.  

Er was ook nog afdeling voor  de kleren van de kinderen, want die kregen bij aankomst kleren van Kleuterheil aan.

Waar het eten vandaan kwam kan ik me niet meer herinneren."

De foto's en de brief die ze instuurde komen uit de periode dat ze op Kleuterheil werkte en studeerde.

Diploma Kinderverzorgster, 1963 (inzending Margriette Swinkels)
Diploma Kinderverzorgster, 1963 (inzending Margriette Swinkels)
Dit speldje hoorde bij het diploma Kinderverzorgster. Het afgebeelde jongetje is vermoedelijk een zoontje van dokter Keijzer (inzending Margriette Swinkels)
Dit speldje hoorde bij het diploma Kinderverzorgster. Het afgebeelde jongetje is vermoedelijk een zoontje van dokter Keijzer (inzending Margriette Swinkels)
Pupillen en verzorgsters in twee groepjes op het grasveld. nzending Margriette Swinkels
Pupillen en verzorgsters in twee groepjes op het gras (inzending Margriette Swinkels)
Pupillen rusten in de boslucht (inzending Margriette Swinkels)
Pupillen rusten in de boslucht (inzending Margriette Swinkels)
Aan tafel, in afwachting van het eten (inzending Margriette Swinkels)
Aan tafel, in afwachting van het eten (inzending Margriette Swinkels)
Jongetje aan de wastafel (inzending Margriette Swinkels)
Jongetje aan de wastafel (inzending Margriette Swinkels)
De autobus van Kleuterheil (inzending Margriette Swinkels)
De autobus van Kleuterheil (inzending Margriette Swinkels)
Een kind dat bij mij in de groep had gezeten heeft mij een briefje geschreven toen hij naar de lagere school was gegaan
Een kind dat bij mij in de groep had gezeten heeft mij een briefje geschreven toen hij naar de lagere school was gegaan
Een kind dat bij mij in de groep had gezeten heeft mij dit briefje geschreven toen hij naar de lagere school was gegaan
Een kind dat bij mij in de groep had gezeten heeft mij dit briefje geschreven toen hij naar de lagere school was gegaan
Ouders stuurden hun kinderen vroeger massaal naar een internaat. In Brabant waren deze instellingen bijna altijd katholiek. Meisjes zaten "op kostschool" bij de zusters, jongens bij de broeders of priesters. Wij hebben een kaart gemaakt met daarop alle katholieke internaten in de provincie van de jaren '50 tot in de jaren '70. Dat zijn er ruim 130. Klik op jouw internaat en deel je ervaringen. Heb je nog oude foto's? Stuur ze dan naar info@bhic.nl. Lees de volledige inleiding Huisregels Oud-leerlingen waarderen hun kostschoolverblijf achteraf heel verschillend. Wat voor de ene de hemel was, kon voor de ander een regelrechte hel zijn. Het BHIC vindt het belangrijk dat zij állemaal gehoord worden. Op onze site is daarom volop ruimte voor het delen van zowel positieve als negatieve ervaringen. Houd daarbij echter wel rekening met onze huisregels. Behandel elkaar met respect, zoals je zelf behandeld wilt worden. Klik hier voor alle huisregelsOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Kleuterheil en Medisch Kindertehuis Godelieve in Goirle