Terug naar overzichtOverzicht

Sint Willibrord: kleinseminarie en juvenaat in Deurne

Thijs de Leeuw

8 mei 2018

Bijgewerkt op 2 augustus 2022

RK internaten

Vroeger was het nog volkomen normaal dat ouders hun kinderen enkele jaren naar paters, broeders of zusters stuurden voor degelijk christelijk onderwijs. In Deurne konden zij terecht bij de Missionarissen van Steyl (ook wel het Gezelschap van het Goddelijk Woord). Aan de weg naar Vlierden hadden zij sinds 1954 hun Missiehuis Sint Willibrordus met jongensinternaat.

Klassenfoto 1962-1963 met pater Ade de Boer als leraar (foto: Deurnewiki.nl)
Klassenfoto met pater-onderwijzer Ade de Boer in het najaar van 1961. Eerste rij, tweede van links is Willem den Brok. (Bron: Deurnewiki.nl)

De missionarissen hadden in Deurne zowel een kleinseminarie, een interne gymnasiumopleiding bedoeld voor jongens die priester wilden worden, als een juvenaat, waar (missie)broeders werden opgeleid. En jongens die missionaris wilden worden, dat waren er tijdens het rijke roomse leven heel veel. Kenmerkend voor het Nederlands katholicisme toen was de grote deelname aan de wereldwijde katholieke missie. Enthousiasme voor zo'n leven werd bij de roomse jeugd aangewakkerd door stichtelijke kinderboeken en tijdschriften. Ook verhalen van een oom of neef die missionaris was, inspireerden veel jongens. Voor anderen had het kostschoolleven aantrekkingskracht als welkome plek van rust vergeleken met hun ouderlijk huis. Of het was de enige mogelijkheid om verder te leren, bij gebrek aan alternatieven in de nabije omgeving.

Zowel de opleiding aan het kleinseminarie als aan het juvenaat was een interne opleiding. De jongens die werden toegelaten trokken in bij de paters en de ouders betaalden daar - vaak een aanzienlijk bedrag aan - kostgeld voor. Zulke kostgelden waren voor de religieuzen een belangrijke inkomstenbron en in de praktijk hadden ze ook als effect dat op de internaten vaak jongens verbleven uit meer welgestelde gezinnen.

Op het juvenaat zouden de paters van jou een nette jongen maken, zo beloofden zij in wervingsfolders. Je werd in een groep geplaatst, die onder leiding stond van een broeder (misschien ook weleens een ouderejaars) en dan begon je ontgroening. De internen kwamen terecht in een afgeschermde, strikt hiërarchische wereld, waar de priesterreligieuzen alles in het werk stelden om de jongelingen een kuise, sobere en gehoorzame houding bij te brengen. De dagen begonnen vroeg en alles deden de internen samen, in een groep onder leiding van een broeder of ouderejaars: slapen, wassen, bidden, balkenbrij eten in de kantine, gymnastiek of voetballen op het nabijgelegen veldje...

Het docentencorps van het internaat in Deurne bestond vooral uit kloosterlingen maar ook enkele leraren van buitenaf. Zij gaven de gebruikelijke vakken zoals Nederlands, Frans, Duits, klassieke talen, aardrijkskunde, geschiedenis en tekenen. Je kreeg muziekles in de kloosterkapel (zingen, blokfluit) en natuurlijk was er veel aandacht voor godsdienstige vorming. Tijd om te ontspannen was er ook, bijvoorbeeld bij de postzegel- of fotoclub van de paters.

Aan deze clubjes blijken heel uiteenlopende herinneringen te bestaan, net als aan het leven op de kostschool in het algemeen - ook onder degenen die in dezelfde klas zaten. Het hing er maar vanaf welke groepsleider een leerling had. De ene oud-leerling zal positiever terugkijken en zich het goedlachse van de man herinneren en het luisterend oor. Terwijl een ander misschien wel in de groep zat van een notoire scherpslijper, bij wie de leerlingen niet zomaar wegkwamen met wat kattenkwaad.

Het internaat is in 1981 gesloten.

Missionarissen van Steyl / Missionarissen van het Goddelijk Woord. Bron: collectie BHIC

Bronnen

  • Bert Bijnen en Gerard Jansink, 1954-2004: 50 Jaar Missiehuis St. Willibrord Deurne. Huis met een Missie (Deurne 2005).
  • Deurnewiki: St. Willibrord Internaat

Reageren

Hoe kijk jij terug op jouw verblijf bij de missionarissen? Zat je er intern? Of was je een externe leerling op de latere mavo, de havo of het atheneum? Reageer hieronder, deel je herinneringen en vul deze pagina aan! Foto's kunnen worden verzonden naar info@bhic.nl.

Klik hier voor de herinneringen van Willem den Brok (intern '61-'63).

Klik hier voor de herinneringen van Jan Huisers (intern '62-'64).

Klik hier voor de herinneringen van Hans van Stiphout (intern eind jaren '60 / begin jaren '70).

Klik hier voor de herinneringen van André Vervuurt (intern '70-'71).

Ingezonden foto's (chronologisch):

Foto's 1961-1963, met dank aan Willem den Brok:

1. De klas schooljaar 1962-1963. (Ik zit op de eerste rij, vierde van links)
 2. De wandelclub o.l.v. pater van Dijk
3. Een winter met sneeuw en ijs
4. Biljarten in de recreatiezaal. De sigaret was een snoepsigaret.
5. Wie dit zijn weet ik niet meer.
Ouders stuurden hun kinderen vroeger massaal naar een internaat. In Brabant waren deze instellingen bijna altijd katholiek. Meisjes zaten "op kostschool" bij de zusters, jongens bij de broeders of priesters. Wij hebben een kaart gemaakt met daarop alle katholieke internaten in de provincie van de jaren '50 tot in de jaren '70. Dat zijn er ruim 130. Klik op jouw internaat en deel je ervaringen. Heb je nog oude foto's? Stuur ze dan naar info@bhic.nl. Lees de volledige inleiding Huisregels Oud-leerlingen waarderen hun kostschoolverblijf achteraf heel verschillend. Wat voor de ene de hemel was, kon voor de ander een regelrechte hel zijn. Het BHIC vindt het belangrijk dat zij állemaal gehoord worden. Op onze site is daarom volop ruimte voor het delen van zowel positieve als negatieve ervaringen. Houd daarbij echter wel rekening met onze huisregels. Behandel elkaar met respect, zoals je zelf behandeld wilt worden. Klik hier voor alle huisregelsOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Aanbevelingen van Thijs de Leeuw

VerhaalDe Missionarissen van het Goddelijk Woord SVDDe eerste Duitse missiecongregatie ooit kwam tot stand op Nederlandse bodem. Het Gezelschap van het Goddelijk Woord, wellicht beter bekend als de Paters van Steyl, werd in 1875 gesticht door een Duitse priester, Arnold Janssen (1837-1909).VerhaalEen Walhalla voor studeren en sportenIn 1967, op twaalfjarige leeftijd, werd Hans van Stiphout door de Missionarissen van het Goddelijk Woord (Societas Verbi Divini - SVD) geworven voor een opleiding aan de kostschool St. Willibrord in Deurne. Als oudste zoon uit een katholiek gezin en goede leerling op zijn basisschool zou hij op dit internaat opgeleid worden om priester en missionaris te worden. Destijds leek hem dit interessant.VerhaalVijftig jaar geleden op Sint Willibrord in DeurneAugustus 2020. Deze maand is het vijftig jaar geleden dat ik als twaalfjarige in groep 1 belandde op het Sint Willibrord internaat in Deurne op aanraden van onze buurman en huisbaas: de pastoor van Helenaveen.VerhaalHet Juvenaat van Sint-Willibrord DeurneJan Huisers ging in 1962 naar het juvenaat van de Missionarissen van Steyl met het idee om missiebroeder te worden. Hij ging daarvoor naar het Missiehuis Sint-Willibrord in Deurne, waar ook een gymnasium was voor jongens die pater wilden worden.VerhaalMijn herinneringen aan het internaat in DeurneMet vier tantes en vier ooms in het klooster, was het bijna vanzelfsprekend, dat ik als oudste zoon óók die kant op zou gaan. Op de lagere school werd ik al vaak meegenomen naar het missiehuis in Deurne om daar de "sfeer" te proeven. Al die sportmogelijkheden trokken me over de streep. Priester worden nam ik op de koop toe. Zo kwam ik in september 1961 op het internaat in Deurne terecht.
Sint Willibrord: kleinseminarie en juvenaat in Deurne