Terug naar overzichtOverzicht
Asten, Juffrouw Gitsels rond haar 100ste verjaardag

Juffrouw Gitsels

Gemma Koomen-Driessen

12 januari 2012

Opmerkelijke vrouwen

“Lang zal ik geen onderwijzeres zijn”, dacht Rikus Gitsels toen zij in 1916 slaagde voor de kweekschool. Maar het liep anders. Na een korte tijd in Oerle en Vlierden kreeg zij een aanstelling voor de tweede klas van de jongensschool van meester Ten Haaf in Asten. Ze bleef er tot aan haar pensioen en nog lang nadien was zij actief voor de Astense jeugd.

Asten, Juffrouw Gitsels rond haar 100ste verjaardag

Hendrika Johanna Maria Gitsels, roepnaam Rikus, werd geboren in Asten op 2 augustus 1897. Ze overleed daar ook, op 2 februari 2001, op 103-jarige leeftijd. “Juffrouw Gitsels” was de dochter van Peter Antoon Gitsels en Sophia Aleijda Johanna Nas. Haar vader was molenaar, haar moeder runde hotel Gitsels.Rikus ging naar de kweekschool in Dongen en kwam zoals gezegd al snel na haar opleiding terug naar Asten als lerares aan de lagere jongensschool. Buiten de school speelde zij vooral een grote rol bij de ontwikkeling van de meisjes in Asten. Op háár initiatief konden Emmy de Bruin en Jo Hoes in 1947 het startsein geven voor een gidsengroep van twaalf meisjes. Meisjes kregen in die tijd meestal niet meer onderwijs dan lagere school. Pas in 1946 startte de NCB met landbouwhuishoudcursussen; enige jaren later werd een landbouwhuishoudschool opgericht. Bij de jonge vrouwen was grote behoefte aan verdere ontwikkeling en juffrouw Gitsels stilde die honger door het geven van enkele cursussen. Haar levenswerk werd echter de Mater Amabilisschool. Dat was een school voor meisjes van 17 jaar en ouder van elke stand of beroep. Een levensschool, waar de meisjes werden voorbereid op hun taken in het huwelijk of als ongehuwde vrouwen in de wereld. In 1940 was de Belgische mejuffrouw Schouwenaars zo’n school begonnen in Kontich bij Antwerpen. Op verzoek van juffrouw Gitsels kwam mej. Schouwenaars in oktober 1948 naar Asten om daar een uiteenzetting te houden over het schoolsysteem. Na het overwinnen van de nodige hobbels kon in het voorjaar van 1949 in Asten een Mater Amabilisschool worden geopend, de tweede in Brabant. Het was een groot succes. Bij het afscheid van juffrouw Gitsels in 1963 telde de school 205 cursisten. De cursus duurde drie jaar en de cursisten kregen twee avonden per week les. In 1962 werd Gitsels Ridder in de Orde van Oranje Nassau en in 1963 volgde de kerkelijke onderscheiding Pro Ecclesia et Pontifice, die ze bij de vijftiende diploma-uitreiking aan de cursisten (tevens haar afscheid als hoofdleidster) kreeg uitgereikt.

Onder deze titel willen we een aantal bijzondere Brabantse vrouwen uit heden en verleden onder de aandacht brengen. In eerste instantie zijn het nu 27 vooral erg historische vrouwen, over wie een verhaal is opgenomen: negen uit de eeuwen voor 1800, twaalf uit de 19e eeuw en zes uit de 20e eeuw, maar dan voornamelijk uit de eerste helft. Het gaat vaak om zelfstandige types die gewoon deden wat ze nodig en/of leuk vonden, ook al gingen ze daarmee tegen de heersende mores in. Zelden speelde daarbij een duidelijk uitgesproken streven naar emancipatie een rol (al gebeurde dat ook). Maar er zijn ook wel degelijk “echte” feministes onder deze vrouwen te vinden. In ieder geval kunnen de meesten van deze vrouwen als rolmodel worden gezien voor de generaties na hen. De selectie die hier aangeboden wordt, is slechts het topje van de ijsberg. We zullen de komende tijd vooral aandacht gaan besteden aan onze eigen tijd. Denk maar aan sportvrouwen als Daphny van den Brand (wielrenster); Anky van Grunsven (dressuurrijdster); Merel de Knegt (hardloopster); Leontien van Moorsel (wielrenster); Miriam Oremans (tennister); Angelique Seriese (judoka); Elsbeth Vink (mountainbikester); Marianne Vos (wielrenster) en Ireen Wüst (schaatster); aan zangeressen als Corry Brokken; Jacqueline Govaert; José Hoebee; Nikki Kerkhof; Corry Konings en Lenny Kuhr; aan actrices als Josine van Dalsum; Sylvie Meis; Liz Snoijink en Monique van de Ven; aan politica’s als Carola Schouten en Mei Li Vos; aan mode-ontwerpsters als Marlies Dekkers en Olcay Gulsen of aan presentatrices als Yvon Jaspers en Lucille Werner. En er zijn vast nog veel meer vrouwen die een plaatsje op deze kaart van Brabant verdienen. We roepen iedereen dan ook op om suggesties te doen over andere “heldinnen” of een levensbeschrijving van hun heldin in te sturen.Ontdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Juffrouw Gitsels