Kwam je van de lagere school, had je roeping en leek het onderwijs jou wel wat? Dan kon je in Tilburg naar kostschool Sint Stanislaus van de Fraters van Tilburg, een congregatie die heel belangrijk is geweest voor de ontwikkeling van het katholieke onderwijs in Nederland. De opleiding begon met zes klassen juvenaat en daarna volgde, als je frater wilde worden, het noviciaat.
De jongens die bij de fraters introkken waren overigens niet alleen twaalfjarigen die net van de lagere school kwamen, maar ook oudere leerlingen die al de eerste vier jaren van het juvenaat hadden doorlopen, op de voorbereidingsschool in Goirle. Die ouderejaars waren te herkennen aan het insigne op hun revers, herinnert een oud-leerling zich.
De laatste twee jaren van het juvenaat waren eveneens het begin van de opleiding tot frater-docent. De vijfde- en zesdejaars juvenisten gingen daarvoor naar de kweekschool van de fraters. Deze maakte deel uit van hetzelfde kloostercomplex, waarin bijvoorbeeld ook de bekende Drukkerij van het Rooms-Katholieke Jongensweeshuis gevestigd was. De fraters waren namelijk zeer actief in het bedenken van lesmethoden en het schrijven van schoolboeken en een eigen drukkerij was dan natuurlijk wel zo handig voor de verspreiding daarvan.
Na zes jaar rondden de leerlingen het juvenaat (en dus de eerste twee jaar kweekschool) af met een examen. Vervolgens gingen zij - zonder diploma overigens - naar de "tweede leerkring" van de kweekschool. Deze overgang was voor de leerlingen van grote betekenis, want de overgang van juvenaat naar noviciaat: zij traden toe tot de fratercongregatie. Dat noviciaat begon met een eenjarige proeftijd, het "postulaat". Dit postulaat moest voor eens en voor altijd uitwijzen of het kloosterleven wel voor hen was weggelegd. Zo ja, dan volgde het laatste studiejaar aan de kweekschool. Wat deze kwekelingen leerden, konden zij meteen in de praktijk brengen op een van de lagere scholen van de fraters in Tilburg.
Na meer dan een eeuw fraters-onderwijzers te hebben opgeleid werden in 1958, onder directeur frater Sigismund, voor het eerst ook jongens toegelaten die dat niet wilden. Deze 'externe' leerlingen bleven gewoon thuis wonen gedurende hun schooltijd. Het internaat zal voor zulke buitenleerlingen verboden terrein zijn geweest.
De kweekschool werd eind jaren zestig een pedagogische academie en in de jaren tachtig een pabo.
Begin jaren '80 was in de gebouwen van Stanislaus ook de Havo-Top gevestigd. Leerlingen die van de mavo kwamen konden hier leerjaar 4 en 5 van de havo volgen.
Inmiddels zijn de schoolgebouwen allemaal verdwenen.
Bronnen
- Tom Tacken, 'De eerste externen van Kweekschool St. Stanislaus zoeken elkaar weer op', in: Brabants Dagblad, 12-01-2018.
- Reacties onderaan deze pagina.
Reageren
Heb jij nog op kostschool gezeten bij de Fraters van Tilburg? Reageer dan hieronder, deel je herinneringen en vul deze pagina aan. Ook zijn wij op zoek naar internaatfoto's voor in onze BHIC fotocollectie. Deze kunnen worden verzonden naar info@bhic.nl.
Klik hier voor de herinneringen van oud-leerling Han Fens.
Harrie Mayen stuurde deze foto's van de sloop van de Stanislaus Havo-Top:
